Супер Мова


Channel's geo and language: Belarus, Belarusian
Category: Edutainment


☀️ Канал "Супер Мова" - гэта падмурак сьвядомасьці для кожнага беларуса.
☀️ Годныя асобы, падзеі і кантэнт у фота, відэа, аўдыё і тэкставым фармаце.
☀️ Афіша беларускамоўных анлайн мерапрыемстваў.
☀️ На тарашкевіцы.
Чат @supermova
Сувязь @Super_Mova_Bot

Related channels  |  Similar channels

Channel's geo and language
Belarus, Belarusian
Category
Edutainment
Statistics
Posts filter


Belarus Peradusim.

🥳 23 траўня 1956 - нарадзіўся Алесь Смалянчу‌к (в. Казлоўшчына Зьдзецельскага раёну) — доктар гістарычных навук, прафесар ЕГУ, дырэктар інстытута гістарычных даследаванняў ЕГУ, а таксама адзін з арганізатараў і кіраўнікоў дасьледчага (крыніцазнаўчага) праекту «Гарадзенскі палімпсест».

А. Смалянчук дасьледуе гісторыю нацыянальных працэсаў на землях гістарычнай Літвы, у тым ліку краёвай ідэі і яе адэптаў, палітычную гісторыю Беларусі XIX—XX ст. і яе адлюстраванне ў памяці жыхароў Беларусі (вусная гісторыя).

▶️ Глядзіце на Лятучым універсітэце лекцыі: “Жыццяпіс Рамана Скірмунта як выклік для гісторыка”, "Пасляваенная калектывізацыя ў Заходняй Беларусі ў асвятленні вуснай гісторыі".

🖋 Плёнам 20-гадовай працы гісторыка стала кніга “Раман Скірмунт (1868-1939): жыццяпіс грамадзяніна Краю”. Гэты жыцьцяпіс ўздымае праблему сутнасьці беларускай ідэі і яе папулярнасьці, зноўку ставіць пытаньні пра адзінства беларускага руху і ролю г. зв. «чалавечага фактара» ў палітычным і культурным Адраджэньні ХХ ст. Таксама кніга распавядае пра драму літоўскіх і беларускіх палякаў у эпоху этнакультурнага нацыяналізму, пра краёвую ідэю і краёўцаў як апошніх грамадзян Вялікага Княства Літоўскага, пра іх пошукі новай Радзімы.

⏸Глядзіце Беларускі калегіўм — Польшча і палякі ў гістарычным лёсе Беларусі ХІХ-ХХІ ст.

🏅 Узнагароджаны медалём 100 гадоў БНР.

📚 Чытайце на Камунікаце — працы А. Смалянчука.

Няма Беларусі -
Ёсьць толькі людзі
Імёны і плоты
Чырвоныя ўзоры
Крыжы з ручнікамі
Мястэчкі ды вёскі
Няма Беларусі.

🎵 Слухайце RECHA - "Няма Беларусі"

#гісторыя #радзіма #вкл #мова @supermova


Вяртанне сучасных беларусаў да сваіх каранёў.

🥳 22 траўня 1932 - нарадзіўся Мікалай Тарасюк, беларускі разьбяр, музычны майстар.

Народны майстар з вёскі Стойлы Пружанскага раёна — рэзчык па дрэве. Ён мае ганаровае званне Народны майстар Рэспублікі Беларусь. Ягонай творчасці прысвячаліся цэлыя альбомы.

У Ружанах, на сьвяце, арганізаваным выканкамам, дзед Мікалай зладзіў выставу з вусатай лялькай, падпісанай «Лягчэй на каньках катацца, чым хазяйствам занімацца». Пасьля гэтага Тарасюка не забаранілі, а запрасілі з выставай у Менск, ва ўстанову культуры Менгарвыканкаму, Музэй сучаснага мастацтва.

Кажу ж, ня просты дзед! Ой, ня просты!

📝 Чытайце артыкул Віктара Марціновіча — Прэм'ера: Vita Brevis

Майстар, які можа працаваць з любым прыродным матэрыялам - лазой, карой, саломай, дрэвам, паколькі амаль 80 гадоў пражыў на ўскрайку Белавежскай пушчы. За сваё жыццё творца выразаў мноства "драўлянага народа", які сабраў пад дахам уласнага музея 📍"Успаміны Бацькаўшчыны".

Экспазіцыю яго музея можна назваць сапраўднай энцыклапедыяй беларускага сялянскага быту. Яго музей драўляных беларусаў -- помнік роднай вёсцы Стойлы, у якой гаспадар жыў адзін.

❗️ Запаветная мара Мікалая Тарасюка -- вяртанне сучасных беларусаў да сваіх каранёў.

🎬 Глядзіце "Постаці" - Мікалай Тарасюк

@supermova #мова #стойлы #пружаны #разьбяр


Ад ейнага імя ўздрыгвала Траццякоўка.

🥳 22 траўня 1907 - нарадзілася Алена Аладава (у дзявоцтве Пук; Пружаны, Берасьцейская в-ць) заслужаная дзяячка мастацтваў БССР, мастацтвазнаўца, дырэктарка Дзяржаўнага мастацкага музэю БССР (1944—1977), заслужаная дзяячка культуры Польшчы.

▶️Глядзіце "Вусы Скарыны" — Ад ейнага імя ўздрыгвала Траццякоўка

✨ Дзякуючы Алене Аладавай была адноўлена калекцыя Нацыянальнага мастацкага музэю Беларусі, сярод экспанатаў якой — карціны сусьветна вядомых майстроў У. Баравікоўскага, К. Брулова, І. Айвазоўскага, І. Рэпіна, палотны слынных мастакоў-беларусаў — І. Аляшкевіча, А. Гараўскага, І. Хруцкага, С. Жукоўскага й іншых.

✨ Пасьля вайны ўласна езьдзіла па Савецкім Саюзе, набываючы экспанаты для музэю ў прыватных калекцыянэраў. Найбольшая з сабраных калекцый — больш за 400 твораў — калекцыя В. Бялыніцкага-Бірулі, на яе аснове быў адкрыты музэй мастака ў Магілеве.

✨ За Аладавай музэй правёў 30 экспэдыцыяў, дасьледваў больш за 700 касьцёлаў і цэркваў заходніх раёнаў Беларусі. Фонд музэю, адноўлены намаганьнямі мастацтвазнаўца, у 1977 г. налічваў 15 тысячаў экспанатаў.

✨ У 1976 годзе А. В. Аладава і супрацоўнікі Нацыянальнага мастацкага музэю Ірына Мікалаеўна Паньшына і Тацяна Іванаўна Сьцёпіна дамагліся таго, каб зрабіць у Раўбіцкім касьцёле філію музэю, уратаваўшы такім чынам касьцёл ад зьнішчэньня: у яго муры ўжо былі закладзеныя запалы, каб падрываць.

📰 Чытайце — Гаворым пра Алену Аладаву

📍 Наведвайце годныя выставы ў Нацыянальным мастацкім музэі

⏸Глядзіце "Каля Культуры" — Дзе шукаць мастацтва ў Менску? Мікіта Моніч рэкамендуе

#мастацтва #музэй #калекцыя #мова @supermova


1541*

Палітвязень у Беларусі (зь іх: 183 жанчыны і 1 непаўналетні ў зьняволеньні альбо іх свабода абмежаваная; 20 чалавек былі адпраўленыя на прымусовае лячэньне), 1207 чалавек часткова ці цалкам адбылі свае тэрміны, у дачыненьні да 6236 чалавек зафіксаваны крымінальны перасьлед на 21.05.2024.

⏸ Глядзіце плэйліст — «АРХІПЭЛЯГ БЕЛАГ»

На экзамэне па гісторыі. 2108 год:


— Пра што кніга «Адзін дзень палітвязьня»?
— Пра свабоду і яе герояў ці ахвяраў, каму як.
— Як яны самі зваліся?
— Людзьмі.
— За што іх пазбавілі волі?
— За праўду.
— Чаму іх пазбавілі волі?
— Каб запалохаць астатніх.
— Чаму былі пазбаўленыя менавіта яны?
— Бо не баяліся.
— Колькі іх?
— У кнізе — 41. Былі за кратамі — тысячы.
— Як доўга?
— Героі кнігі разам амаль 20 000 дзён і начэй, больш
за 53 гады. За кожны год незалежнасьці краіны — тры
гады турмы. Як на вайне.
— Што яны страцілі?
— Свабоду быць з блізкімі, рабіць сваю справу,
падарожнічаць, спрачацца, гараваць, сьвяткаваць —
жыць як хацелі б.
— Чаго яны дамагліся?
— Нянавісьці ворагаў. Пагарды ўлады. Абыякавасьці
бальшыні суайчыньнікаў...
— І гэта ўсё?
— Яшчэ — павагі паплечнікаў, захапленьня сяброў,
веры моладзі. Міжнароднай увагі, салідарнасьці і
дапамогі. Імяннога радка ў гісторыі краіны.
— І ўсё ж — ці варта было?
...А гэтае пытаньне ўжо не да іх.

📕 Пампуйце з Бібліятэкі Свабоды — Адзін дзень палітвязьня

@supermova #мова #дзень_палітвязьня


👻 На могілкавым кладзьбішчы 👻

🇫🇷 21 траўня 1771 - у Парыжы адкрытыя могілкі Пэр-Ляшэз

⚰️ Тут спачывае прах старшыні Рады БНР Міколы Абрамчыка — і Пэр-Ляшэз, па вялікім рахунку, мусіць у нейкім сэнсе дадаваць БНР аўтарытэту. Бо ў такім суседзтве...

🙈 На радзіме Міколы Абрамчыка, між тым, могілкі — самы жудасны прыклад таго, да якой пульпы дабралася русыфікацыя. Або — куды так і не дабраліся ўсе беларусізацыі. Наведваючы сваіх памерлых у Менску, адганяеш ад сябе навязьлівую думку, што дзеці нябожчыкаў, напэўна, сьвята вераць ва ўваскрашэньне душаў і баяцца, каб на тым сьвеце іхных бацькоў не палічылі «апазыцыяй» і «адмарозкамі». Калі, вядома, бацькі — не пісьменьнікі ці якія іншыя артысты. Гэтым можна. Але нармальнаму чалавеку паміраць па-беларуску не выпадае — засьмяюць або арыштуюць. Вось дзе праца для ТБМ. А для празьмерна ўражлівага нацыянальна сьведамага чалавека дык і наогул глеба для новай фобіі — быць пахаваным пад помнікам з эпітафіяй па-расейску і без «Пагоні». Лепш ужо зажыва. Ці ў Парыжы.

©️ З каментароў

⚡️Мой дзядзька, муж маёй цёткі Ганны, усё жыцьцё быў Алесем. Для усіх, хто яго ведаў - суседзяў, аднавяскоўцаў, начальства, радні і г.д. Гаварылі яны толькі па-беларуску, прычым натуральным чынам, яшчэ зь часоў царызму... А на магільным помніку напісана "Александр" і ўсё астатняе таксама па руску, як і па цётцы...
Бясконца паважаю свайго стрыечнага брата... шкадую яго... ніколі пра надпіс яму ня скажу... але моцна гэта мяне збянтэжыла...

⚡️Вы кажэце пра могілкі ў Менску, а тое ж самае робіцца па вёсках.
Колькі разоў размаўляла зь вяскоўцамі тых вёсак, дзе пахаваныя мае продкі й куды русіфікацыя дайшла ледзь ня ў першую чаргу. Казала ім, паглядзіце, якія крыжы стаяць на могілках вашых дзядоў - прадзядоў, чаму вы ставіце цяпер расейскія, чаму пішаце імёны пахаваных па-расейску, вы ж беларусы, вы ж жывеце тут спрадвеку, у вас ёсьць свая мова, куды падзелі сваю годнасьць чалавечую?! Слухаюць і ня чуюць, адно ўсьміхаюцца. Ведала я адну жанчыну, удаву аднаго з маіх суродзічаў, усё жыцьцё звалі яе Раіса Апанасаўна, а як памерла, дзеткі, зрусіфікаваныя ўшчэнт і агрэсіўныя больш за шалёную кошку, напісалі на помніку АфОнасьевна. Там жа людзі з фаміліяй Аўчынка, на могілках пішуць ОВчинкО.
Што ў галовах, тое й на могілках, што на могілках, тое й ў галовах.

📆 Чытайце Каляндар Бахарэвіча — На могілкавым кладзьбішчы

@supermova #мова #каляндар


Радыё Вызваленьне.

«Тут Радыё Вызваленьне. Вы слухаеце голас сваіх суродзічаў-беларусаў з вольнага сьвету... Наш голас ёсьць вашым голасам...»

Гэтымі словамі пачалася 20 траўня 1954 году першая перадача беларускай «Свабоды», рэдакцыя якой тады месьцілася ў Мюнхэне.

Гісторыя Свабоды — гэта таксама гісторыя цуду. Пяцідзясятыя, Мюнхэн, халодная вайна, магія часу — і ў ім, абыякавым часе знаходзіцца месца для іншай Беларусі, сынонімам якой ня ёсьць БССР.

Зусім як цяпер існаваньне РБ ніяк не ўплывае на колькасьць і якасьць беларускага ў гэтым сьвеце і яго ваколіцах. Наогул, Беларусь і РБ — гэта цяпер хутчэй, на жаль, такія сабе антонімы.

З антанімічнасьцю прыкладна такой самай, як вечная пара Свабода — Рабства. Толькі вось Радыё Рабства чамусьці заўжды вяшчае з радзімы, а Свабода — з-за мяжы.

Ягонае існаваньне — доказ таго, што той самай свабоды ў Беларусі як не было, так і няма. Ягонае існаваньне — доказ таго, што яна камусьці тут усё ж патрэбная.

🗓 Чытайце Каляндар Бахарэвіча - Свая Бо Далёкая

Свабоду не стрымаць, свабоду не спыніць,
Свабоду не забраць і не забараніць.
Свабуду не скарыць, яна вагнём гарыць,
Як сонечнае кола зіхціць, зіхціць згары.

🎵 VOLSKI - Свабоду не стрымаць

@supermova #мова #свабода #каляндар


«Выстрыгалі з фотакартак...»

🥳 20 траўня 1902 — нарадзіўся Язэп Пушча (сапр. Ёсіф Паўлавіч Плашчынскі; в. Каралішчавічы, Менскі павет — 14 верасьня 1964, Менск)) — беларускі паэт, крытык, перакладчык. Адзін з арганізатараў літаратурных аб’яднаньняў «Маладняк» і «Узвышша». Адна з буйнейшых постацяў літаратурнага руху на Беларусі даваеннай пары.

✒️ Напісаў 7 кніг паэзіі, да рэпрэсій пасьпеў выдаць 5.

🧑‍🏫 З уласнай ініцыятывы выкладаў у в. Каралішчавічы францускую і нямецкую мовы.

⚡️ Арыштаваны 25.7.1930 па справе «Саюза вызвалення Беларусі». Прыгавораны да 5 гадоў пазбаўленьня волі як «член контррэвалюцыйнай арганізацыі» і за «антысавецкую агітацыю».

❗️ «Усе кнігі» Язэпа Пушчы прадугледжвалася «спальваць» паводле Загаду №33 БССР «Сьпіс літаратуры, якая падлягае канфіскацыі зь бібліятэк грамадзкага карыстаньня, навучальных установаў і кнігагандлю».

⚡️ Пасьля "вызваленьня" хацеў вярнуцца на радзіму. Яму было забаронена пражываньне ў Менску, Маскве, Ленінградзе, Кіеве, Адэсе і Харкаве. Пісаў лісты ў розныя гарады Беларусі, прапаноўваў сябе ў якасьці настаўніка бел. і рус. мовы і літ.

⚡️ Платон Галавач, Алесь Кучар абвінавачвалі Язэпа ў пэсымізьме, нябачаньні жыцьцёвай пэрспэктывы.

❗️ У роднай вёсцы Язэпа Пушчы няма вуліцы названай у гонар яго.

📰 Больш цікавостак у артыкуле - 20 нечаканых фактаў пра Язэпа Пушчу

✒️ ...Я ж тулюся ў суме да самотных статуй,
I сьляза спадае на граніт і мармур.
Беларусь-краіна, найміцай астатняй, –
У апранасе рванай днём і ноччу хмарнай.
Ой, зямля-планета і браты-народы!
Я спраўляю штодзень страшнае маленьне:
Расьпяваю псалмы аб краіне роднай,
Расьпяваю ўвечар, стаўшы на калені.
Сашчамляю рукі і ўзьнімаю ўгору, –
Хоць ня містык духам, ня манах пакорны.
………………………………………
Пэўна, вечна жыць мне з песьняй беспрытульнай;
Вырадкам праслыць мне суджана ад роду.
Выйду на дарогу, насустрэч Матулі,
Можа, прыме сына, ня знайшоў што броду?


▶️Глядзіце плэйліст з вершамі — Язэп Пушча

#мова @supermova #паэзія #пісьменьнік #рэпрэсіі #маладняк #узвышша


Forward from: Мала кантэнту
The White Stripes - Гэты гурт не мог стаць папулярным | ПРА РОК ПА-БЕЛАРУСКУ

Пры канцы 90х у Дэтройце з’явіўся рок-гурт, які на першы погляд ніяк не зможа стаць папулярным і яго максімум заставацца клубным андэграўнрам. Памяркуйце самі, толькі два ўдзельніка. Толькі два інструмента – гітара і бубны. Мінімалістычныя і часам сырыя аранжыроўкі. Але ўжо праз некалькі гадоў яны збіралі стадыёны па ўсяму свету. Зараз цяжка знайсці чалавека які не чуў Seven Nation Army. Сёння я раскажу вам гісторыю the White Stripes. Гурта, якія парушаў усе каноны рок-музыкі і стаў знакамітым.

00:00 Пачатак.
00:39 Хто такія Джэк і Мэг Уайт?
03:20 Канцэпцыя The White Stripes
04:07 Дэбютны аднайменны альбом.
04:57 De Stijl.
06:03 White Blood Cells.
07:41 Elephant.
10:00 Get Behind Me Satan.
11:14 Icky Thump.
12:07 Распад. Далейшы лёс Джэка і Мэг Уайт.

https://www.youtube.com/watch?v=3uEuQQYQu8c

#ПраМузыку

303 0 1 13 10

Вынаходнік нашае зямлі

🥳 Сёньня 85 гадоў спаўняецца Уладзімеру Салдатаву. Беларускі хімік-вынаходнік нарадзіўся 19 траўня 1937 у Смаленску.

👨‍🔬 Доктар хімічных навук, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі і заслужаны дзяяч навукі Беларусі. Ляўрэат ордэна «Знак Пашаны» (1979). Сябра Эўрапейскай акадэміі навук і мастацтваў (Аўстрыя) і ганаровы акадэмік Хэнаньскай акадэміі навук (Кітай).

🔬 Распрацаваў спосаб атрыманьня штучнай іянітнай глебы для карнявога жыўленьня расьлінаў.

🧬 Распрацаваў спосаб атрыманьня хімічна актыўных тэкстыльных матэрыялаў (іянітаў, камплексонаў і каталізатараў) для ачысткі вады і паветра ад атруты ў індывідуальных сродках аховы чалавека.

🧬 На аснове дасьледваньняў Уладзімера распрацавалі спосаб атрыманьня высокаачышчаных амінакісьляў на Гарадзенскім заводзе мэдычных прэпаратаў.

✒️ Напісаў звыш 630 навуковых працаў, у тым ліку 4 манаграфіі. Атрымаў 56 патэнтаў і аўтарскіх пасьведчаньняў на вынаходзтвы.

Калі ў ракавіну цёмную жамчужніцы
Упадзе пясчынка хоць адна, –
Жомчугам патроху робіцца яна!
Калі ў дух мой западзе і заварушыцца
Там кавалак грубага жыцьця, –
Ў жомчуг зьвернецца ён сілай пачуцьця!


✍️ Максім Багдановіч

#навука #акадэмік #іёны #мова @supermova


Толькі школа на роднай мове
забясьпечыць неўміручасьць народу
.

19 траўня 1929 - У Вільні адбыўся нелегальны зьезд Таварыства беларускай школы, культурна-асьветнай арганізацыі ў Заходняй Беларусі (1921 — 1936).

ТБШ імкнулася распаўсюджваць і дапамагаць асьвеце сярод беларусаў, пашыраць беларускія школы і беларускую асьвету наогул. Таварыства адкрывала і ўтрымлівала народныя школы і дамы, курсы, настаўніцкія семінары, чытальні-бібліятэкі, сярэднія і вышэйшыя навучальныя ўстановы, выдавала часопісы, падручнікі і іншую літаратуру, займалася канцэртнай дзейнасьцю.

Перш ую суполку ў цяперашніх межах Беларусі заснаваў 7 сьнежня 1921 году ў Радашкавічах мовазнаўца, будучы акадэмік Браніслаў Тарашкевіч. Некалькімі гадамі раней ён выдаў «Беларускую граматыку для школ», якая адыграла выключную ролю ў станаўленьні літаратурнай мовы і вытрымала некалькі перавыданьняў.

ТБШ выступала супраць паланізацыі, сацыяльнага прыгнёту, праводзіла шырокую дзейнасць па адкрыцці беларускіх школ, павышала агульнаадукацыйны і культурны ўзровень насельніцтва, яго нацыянальную свядомасць. ТБШ забаронена польскімі ўладамі 2 снежня 1936.

У выніку «вызвольнай місіі» Чырвонай арміі і далучэньня Заходняй Беларусі да БССР здарылася іншая навала. Пакуль Масква была заклапочаная вынішчэньнем сьлядоў «панскай Польшчы», пачатковая і сярэдняя школа заставаліся беларускамоўнымі. Але затым гісторыя паўтарылася, толькі гэтым разам ужо з расейскім дыктатам.

На хвалі нацыянальнага абуджэньня на пачатку 1990-х за рэанімацыю ТБШ узяўся этнограф, кандыдат філялягічных навук Алесь Лозка. Статус адзінай дзяржаўнай мовы абяцаў шырокі фронт дзейнасьці. Але ганебны рэфэрэндум 1995-га з узаконеным «двуязычием» перакрэсьліў спадзевы на шырокую беларусізацыю.

17 верасня 2021 года Таварыства беларускай школы было ліквідавана напярэданьні 100-гадовага юбілея сваёй дзейнасьці. Намесьніца старшыні ТБШ на «расправу» адрэагавала па-філязофску:

«Давайце лічыць гэта прызнаньнем. Значыць, нашы настаўнікі рабілі ўсё правільна. Аб'ектыўна кажучы, і так шмат пасьпелі за гэтыя 25 гадоў. Таму будзем лічыць, што гэта чарговы перапынак на таталітарызм, з трэцяга разу дакладна ўсё атрымаецца».

📝 Чытайце артыкул — ТБШ зьліквідавалі на ягонае 100-годзьдзе

Chadzi ŭ škołu
U školnaj formie
Ciabie pa horła
Usim nakormiać

Aperacyja "Adukacyja"
Da kanca žyćcia adhukajecca
Adukacyja-akupacyja
Na ŭsim žyćci adbivajecca.

🎵 VOLSKI - Aperacyja adukacyja

@supermova #мова #тбш #адукацыя


"Свабода альбо сьмерць"

Сёньня мы сьвяткавалі б Дзень народзінаў Аляксандра Кулінковіча – заснавальніка й вакаліста гурта Neuro Dubel.

“Я веру ў свабоду. Па-сапраўднаму. Я веру ў свабоду. Свабода альбо сьмерць”, - гэтая фраза належыць чалавеку, якога лічаць першым беларускім панк-рокэрам, лідару аднаго са слупоў нашай незалежнай музыкі.

📰 Чытайце інтэрв’ю — Я веру ў свабоду

“Кулінковіч вельмі крыўдаваў, што доўгі час яго не лічылі беларускім гуртом, бо ён сьпяваў па-расейску.

Але ўжо на мяжы 1990-х і 2000-х Neuro Dubel стаў беларускім. Кулінковіч не аднойчы казаў у інтэрвію і размовах, у тым ліку са мной, што на яго моцна паўплывала творчасьць Караткевіча. Ён неяк узяў пачытаць кнігу Караткевіча ў Лявона Вольскага, потым хваліўся жартам, што так і не аддаў праз 15 год. І Караткевіч перакуліў ягоны сьветапогляд. Пачалася беларускамоўная лінія ў творчасьці Neuro Dubel. І абавязкова ў кожным альбоме адна ці некалькі песень па-беларуску былі. Быў і цалкам беларускамоўны альбом”.

Калі тваё ў небяспэцы каханьне,
Гонар, свабода, песьня твая,—
Скрыпка заплача ў асеньнім тумане,
Скрыпка надзеі, скрыпка сьвітаньня,
Ветру, шыпшыны і салаўя.


🎧 Слухайце Neuro Dubel — Скрыпка дрыгвы (паводле Ў.Караткевіча)

📰 Чытайце — Першы панк-рокер Беларусі

🎸 Neuro Dubel перамогаў у розных намінацыях “Рок-Каранацыі”, у тым ліку як гурт году ў 1998 і 2007 гадах. У 1998 годзе атрымаў прыз з рук Уладзімера Мулявіна, зь якім разам выканаў “Вологду” ў панк-рокавым варыянце.

⏸Глядзіце выступ «Neuro Dubel» — Жывейшы за ўсіх жывых!

Да канца жыцьця ён пісаў музыку й тэксты, браў удзел у некаторых запісах і канцэртах гурта “Крамбамбуля”.

🎧 Слухайце плейліст песень Neuro Dubel на беларускай мове.

#мова @supermova #музыка #панкрок #neurodubel


Тут амаль заўжды гаспадарылі ўсе,
хто заўгодна, толькі не тутэйшыя
.

⭐️ 18 траўня 1888Ганна Барысевіч, адна з сусьветных доўгажыхарак, якая пражыла 118 гадоў і 281 дзень.

⚡️ Ганна нарадзілася за царом Аляксандрам ІІІ Міратворцам, а памерла за Лу... Выходзіць, яна пасьпела пажыць пад уладай (непатрэбнае закрэсьліць): двух цароў, БНР і БССР, Леніна, Сталіна, Гітлера, зноў Сталіна, Хрушчова, Брэжнева, Чарненкі, Андропава, пасьпела сустрэць незалежнасьць і надыход дыктатуры...

🎧 Слухайце пра гэта ў творы Евы Вежнавец — Па што ідзеш, воўча?

⚡️ Ганна Барысевіч — гісторыя краіны, увасобленая ў адной жанчыне. Сьведчаньне ня толькі таго, што тут усё паўтараецца, але і таго, што тут насамрэч нічога ніколі не стаіць на месцы і кожная ўлада ня проста ня вечная — яна як дожджык або паводка, і сур’ёзна ставіцца да яе можа толькі камар. Пацьверджаньне таго, што ў апошнія 118 гадоў тут ніколі не было ніякай стабільнасьці і ніякай згоды, што тут амаль заўжды гаспадарылі ўсе, хто заўгодна, толькі не тутэйшыя. А тутэйшыя — жылі сабе. І выміраць, як бачым, ня надта сьпяшаліся.

⚡️ Паводле ўласнага прызнаньня, Ганна Ўсё жыцьцё з ахвотаю ела шкваркі ды бульбу, была непісьменная — што яшчэ раз даказвае: грамата — яна нікога да дабра не даводзіць. Калі была на душы туга, сьпявала песьні. Калі было трэба — падымала чарку. Ні пра што не шкадавала. І нам на разьвітаньне шкадаваць ня раіла.

📆 Чытайце Каляндар Бахарэвіча — Доўгае лета Ганны

Я назiраю за ўсiм паслядоўна
Бачу празрыста Маскву i Каломну
Светлыя вочы нашае неба
Колькi жадаў, мне столькi не трэба

🎵 Neuro Dubel - Я памру ТУТ

#мова @supermova #каляндар


Першая беларуская сэрыя паштовак.

У траўні 1906-ага году беларусы ў Санкт-Пецярбурзе ствараюць уласную выдавецкую суполку “Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ”. Ініцыятарам лічыцца выкладчык Пецярбурскага ўнівэрсытэта Браніслаў Эпімах-Шыпіла, вакол якога абʼядналася група беларускіх інтэлігентаў, што жылі ў сталіцы імпэрыі. Першы параграф статута суполкі сьведчыў пра яе асьветніцкія мэты: "Таварыства ўстанаўляецца для таго, каб друкаваць і шырыць памеж людзёў ксёнжкі беларускія і ўсё, што датычэ Беларусі"

У 1906 годзе ўпершыню выходзяць паштоўкі на беларускай мове кірыліцай і лацінкай (у рэклямных абʼявах таго часу яны называюцца «пісулькамі»). Надрукаваны былі на добрай паперы, адным колерам у чорным або карычневым адценьні, але і цана іx без маркі была адносна вялікай — пяць капеек. Гэта былі беларускія пэйзажы, партрэты беларускіх пісьменьнікаў, тыпы беларускіх сялян. Выдадзена было спачатку дзесяць паштовак: «Шчарсуны ўлетку», «Шчарсуны ўзімку», «Францішак Багушэвіч (М. Бурачок) — пясьняр беларускі», «Вінцук Марцінкевіч- пясьняр беларускі», «Мужыкі з-пад Слуцку», «Парабковая дворная хата», «Дудар беларускі», «Янка Лучына (Іван Неслухоўскі) — пясьняр беларускі», «Вясковая баба з Трыбужкоў», «Дом Т. Касьцюшкі ў Мэрэчоўшчыне».

📰 Чытайце "Палявую пошту" — Першая беларуская сэрыя паштовак

@poshtabel @supermova #мова #пашыраймасваё


Першая беларуская сэрыя паштовак.

У траўні 1906-ага году беларусы ў Санкт-Пецярбурзе ствараюць уласную выдавецкую суполку “Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ”. Ініцыятарам лічыцца выкладчык Пецярбурскага ўнівэрсытэта Браніслаў Эпімах-Шыпіла, вакол якога абʼядналася група беларускіх інтэлігентаў, што жылі ў сталіцы імпэрыі. Першы параграф статута суполкі сьведчыў пра яе асьветніцкія мэты: "Таварыства ўстанаўляецца для таго, каб друкаваць і шырыць памеж людзёў ксёнжкі беларускія і ўсё, што датычэ Беларусі"

У 1906 годзе ўпершыню выходзяць паштоўкі на беларускай мове кірыліцай і лацінкай (у рэклямных абʼявах таго часу яны называюцца «пісулькамі»). Надрукаваны былі на добрай паперы, адным колерам у чорным або карычневым адценьні, але і цана іx без маркі была адносна вялікай — пяць капеек. Гэта былі беларускія пэйзажы, партрэты беларускіх пісьменьнікаў, тыпы беларускіх сялян. Выдадзена было спачатку дзесяць паштовак: «Шчарсуны ўлетку», «Шчарсуны ўзімку», «Францішак Багушэвіч (М. Бурачок) — пясьняр беларускі», «Вінцук Марцінкевіч- пясьняр беларускі», «Мужыкі з-пад Слуцку», «Парабковая дворная хата», «Дудар беларускі», «Янка Лучына (Іван Неслухоўскі) — пясьняр беларускі», «Вясковая баба з Трыбужкоў», «Дом Т. Касьцюшкі ў Мэрэчоўшчыне».

📰 Чытайце "Палявую пошту" — Першая беларуская сэрыя паштовак


☀️ Загляне сонца і ў наша аконца ☀️

18 траўня 1906 — заснаваньне беларускае выдавецкае суполкі «Загляне сонца і ў наша аконца» ў Пецярбургу.

⚡️ Суполкай было выдадзена 38 кніжных найменьняў кірыліцай і лацінкай агульным накладам болей за 100 тысячаў асобнікаў. Сярод іх першыя падручнікі на беларускай мове «Беларуская чытанка» Каруся Каганца, «Першае чытаньне для дзетак беларусаў» Цёткі, творы Янкі Купалы і Якуба Коласа, Вінцэнта Дунін-Марцінкевіча, Францішка Багушэвіча, пераклад паэмы «Пан Тадэвуш» Адама Міцкевіча. Быў выпушчаны альманах «Маладая Беларусь».

⚡️ Выдавецкая суполка ня толькі актыўна друкавала, але і распаўсюджвала свае кнігі. У Варшаве, Менску, Горадні, Гомелі, Віцебску і іншых гарадах былі адкрытыя контрагенцтвы выдавецтва.

⚡️ Суполка выцягнула з забыцьця і папулярызавала найлепшыя творы беларускай літаратуры XIX ст., выдала першыя беларускія падручнікі, сэрыю сцэнічных твораў, дапаможнікі для гаспадароў, заахвочвала да творчасьці маладых аўтараў і тым самым выдатна спрычынялася да фармаваньня новай беларускай літаратуры. Больш за тое, суполка адначасна выпрацоўвала прынцыпы правапісу беларускай мовы, прынятыя пазьней астатнімі выдаўцамі.

Сёньня большасьць выдавецтваў вымушана было пераехаць за мяжу, каб друкаваць новыя кнігі:
https://knihauka.com/
https://vesnabooks.eu/
https://skarynapress.com/
https://gutenbergpublisher.eu/
https://www.instagram.com/pflaumbaum_publishing/

Усё адно наступiць сонца, усё адно на ўсiх
Незатушыш i ня спалiш родных i радных


🎵 Neuro Dubel - Беларусь мая Радзіма

▶️ Глядзіце канал "Загляне сонца" — БЕЛАРУСЬ vs РАСЕЯ

#мова @supermova #выдавецтва #заглянесонца


Памятайма зьніклых!

17 траўня 1952 — нарадзіўся Анатоль Красоўскі беларускі бізнэсмэн, які 16 верасьня 1999 году разам зь Віктарам Ганчаром быў выкрадзены пры нявысьветленых абставінах.

⚡️Выкладчык фізікі паводле адукацыі, кандыдат філязофскіх навукаў, распрацоўнік школьнага курсу «Этыка і псыхалёгія сямейнага жыцьця». Аб бессмяротнай гісторыі каханьня Анатоля і як "хлопец з глубінкі" дасягнуў вялікіх посьпехаў у бізнэсе ў артыкуле - Анатоль Красоўскі: беларускі self-made man, альбо апошні рамантык

⚡️Фінансаваў апазыцыйны рух, за што стаў аб’ектам пільнай увагі беларускіх спэцслужбаў.

⚡️На месцы выкраданьня на вуліцы Фабрычнай у Менску былі аскепкі шкла аўтамабіля Анатоля Красоўскага і сьляды крыві, ідэнтыфікаванай незалежнай экспэртызай як кроў Віктара Ганчара. Афіцыйнае сьледзтва — нягледзячы на тое, што за Віктарам Ганчаром, і за Анатолем Красоўскім вялося пастаяннае сачэньне сіламі Камітэта дзяржбяспекі — канстатавала немагчымасьць усталяваньня ісьціны.

⚡️У чэрвені 2001 году сусьветная грамадзкасьць атрымала ў распараджэньне паказаньні сьледчых КДБ Петрушкевіча і Случака, якія распавялі падрабязнасьці кантраляванай уладай сыстэмы фізычнага прыбіраньня непажаданых у Беларусі, так званых «эскадронаў сьмерці».

Z kožnym hodam usio čaściej
Ty bačyš u horadzie źnikłych ludziej.
Z kožnym hodam usio čaściej.


🎧 Слухайце VOLSKI — Źnikłyja ludzi

@supermova #мова #зьніклыя #памятаем


Архіварыус Война

У кнігу ўвайшлі гістарычныя аповесьці і апавяданьні, дзеяньне якіх разгортваецца ў розныя эпохі — ад часоў Вялікага Княства Літоўскага да канца ХІХ стагодзьдзя. Сярод гэрояў — філёзаф-вальнадумец Казімір Лышчынскі, паўстанцы 1863 году, забойца цара Аляксандра ІІ беларускі шляхціч Ігнат Грынявіцкі. Побач з гістарычнымі асобамі і тыя, чые імёны не трапілі ў энцыкляпэдыі — напрыклад, гетэра Дамініка, зь якой чытач сустрэнецца ў гады Інфлянцкай вайны.

📕 Чытайце Ўладзімера Арлова — Архіварыус Война

@supermova #мова #раім #штопачытаць


Вялікая нацыянальна-культурная падзея

🇧🇾 38 гадоў таму ў Горадні адкрыўся музей Максіма Багдановіча

Музэй Максіма Багдановіча ў Горадні разьмешчаны ў мэмарыяльным доме па вул. 1-га Мая, 10, пабудаваным у 1888 годзе. У гэтым доме з чэрвеня 1892 па кастрычнік 1896 году разам з бацькамі жыў беларускі паэт.

Музэй стаў месцам, дзе гуртавалася беларуская інтэлігенцыя, беларускія «адраджэнцы».

"Былі такія людзі – гэта Аляксей Карпюк. Ён будаваў культуру, ён хацеў зрабіць Гародню культурным цэнтрам накшталт Кракава, Львова ці Вільні. Ён шукаў розныя спосабы, што б яшчэ зрабіць для Гародні, для гэтай культуры.

Была нагода – 90-годзьдзе з дня нараджэньня Максіма Багдановіча, калі яго ўпершыню паднялі з магілы. Яго творчасьць была недзе ў кантэксьце нашай культуры, але ня на першым месцы. Да 90-годзьдзя яго назвалі клясыкам, не прарокам, бо Купала гэта месца заняў, але яго назвалі паэтам эўрапейскага ўзроўню.

Сьвятаў было шмат, напісалі яго партрэты, выставы зрабілі ў Гародні. Выставу перанесьлі ў домік, у пакой Саюза пісьменьнікаў, які знаходзіўся ў Ажэшкі, якім тады кіраваў Карпюк." — Данута Бічэль, першы дырэктар музэю.

📰 Чытайце — Данута Бічэль пра музэй Максіма Багдановіча

📍Наведвайце музэй і сачыце за мерапрыемствамі на яго сайце

@supermova #мова #музэй


Першы псыхадэлічны твор беларускай літаратуры.

16 траўня 1889
- упершыню апублікавана паэма «Тарас на Парнасе». Паэму з поўным правам можна лічыць першым псыхадэлічным творам беларускай літаратуры.

🎧 Слухайце на Кніжнай палічцы — Тарас на Парнасе

⚡️ Ня дзіва, што паэма засталася ананімнай, а стацкі саветнік Канстанцін Вераніцын, якому прыпісваецца аўтарства, пры жыцьці так і не наважыўся яго прызнаць, баючыся праблем на службе: у канцылярыі чыгуначнага міністэрства наўрад ці сталі б цярпець супрацоўніка з такой сумнеўнай славай.

❗️Радкі, якія служаць ключом да разуменьня паэмы, знаходзяцца ў чацьвертай страфе:

“Авохці мне! Як там прыгожа!
Як быццам хто намаляваў!
Чырвоны краскі, мак і рожа…!”

⚡️ Тарас, відавочна, бачыць сапраўдны опіюмны мак, papaver somniferum. Цэлую плянтацыю, пра існаваньне якой ня ведалі ні пан, ні сам палясоўшчык. Не забываймася і пра эпоху, у якую стваралася паэма: зусім нядаўна адгрымела опіюмная вайна паміж Кітаем і Ангельшчынай, чуткі пра якую, несумненна, дайшлі і да К. Вераніцына.

⚡️ “Стаяў я доўга і дзівіўся, разявіў зяпу і глядзеў”, -- распавядае Тарас пра свой стан, выкліканы ўзьдзеяньнем апіятаў. Потым зьяўляецца і першая галюцынацыя: “кудравы крылаты хлапчына”, які тлумачыць Тарасу, дзе ён апынуўся: на дарозе з таго сьвету на Парнас. Тарас бярэ ў рукі кій і рушыць па дарозе наперад; ён чымсьці падобны ў гэтыя хвіліны на Дантэ, толькі нос кірпаты.

⚡️ Ад маку да макдональдсу – адзін крок, што б там ні казалі антыглябалістыя. На Парнасе Тарасавы мроі, хай сабе ён і лятэнтны інтэлектуал, урэшце зводзяцца да цудаў гастраноміі. Любіць беларус добра пажэрці – а калі не пажэрці, дык паглядзець, як жаруць іншыя. Бяз зайздрасьці – проста палюбавацца на чужое шчасьце. Парнаскі фаст-фуд збольшага вырастае з Тарасавых асабістых уяўленьняў пра хутка-смачна: багі ў ягоных галюцынацыях спажываюць капусту, кулеш са шкваркамі, крупеню на малацэ, кашу з салам, смажаную гусяціну, каўбасы з аўсянымі блінамі. Карацей, кафэ “У Тараса”, ІП Вераніцын, ліцэнзія № 1850.

❗️Ды толькі забыць свой ашаламляльны псыхадэлічны досьвед Тарас ужо ня здольны. Убачыўшы аднойчы Такое, цяжка вярнуцца да мінулага жыцьця. Тарас цяпер рэдка выходзіць з дому, сядзіць каля лучыны і чытае, чытае, чытае, і ў вачох ягоных скачуць і скачуць дзівосныя (бел-чырвона-белыя сцягі, прабачце) чырвоныя макі…

📆 Чытайце Каляндар Бахарэвіча — Усё цьвітуць і цьвітуць тыя макі…

#мова @supermova #каляндар


15 ТРАЎНЯ:

🦔 Нарадзіўся Барыс Сачанка, беларускі пісьменьнік, перакладнік і выдавец. Яго вы маглі чытаць у часопісе «Вожык».
https://t.me/supermova/1697

🕊 Нарадзіўся Уладзіслаў Галубок, беларускі драматург, рэжысэр, актор і мастак. Стваральнік вандроўнага тэатру.
https://t.me/supermova/1698

❓Ці можа няправільнае святкаванне дня перамогі ў адной вайне прывесці да разгортвання іншай? Разбіраемся.
https://t.me/supermova/1699

#мова #дзень
@supermova

20 last posts shown.