Rodnaja historyja


Channel's geo and language: Belarus, Belarusian
Category: Edutainment


Гісторыя Беларусі.

Related channels  |  Similar channels

Channel's geo and language
Belarus, Belarusian
Category
Edutainment
Statistics
Posts filter


13 červienia 1889 hodu naradziŭsia Pavieł Žaŭryd — biełaruski hramadzka-palityčny dziejač, žurnalist. Adzin z kiraŭnikoŭ Słuckaha zbrojnaha čynu.

13 чэрвеня 1889 году нарадзіўся Павел Жаўрыд — беларускі грамадзка-палітычны дзеяч, журналіст. Адзін з кіраўнікоў Слуцкага збройнага чыну.


13 červienia 1888 hodu naradziŭsia Anton Aŭsianik — biełaruski palityk i dyplamat, dziejač Biełaruskaj Narodnaj Respubliki. Udzielnik nacyjanalna-vyzvalenčaha ruchu ŭ Zachodniaj Biełarusi, pasoł siejma Polščy pieršaj kadencyi (1922—1927), siabra Biełaruskaha pasolskaha kluba.

13 чэрвеня 1888 году нарадзіўся Антон Аўсянік — беларускі палітык і дыплямат, дзеяч Беларускай Народнай Рэспублікі. Удзельнік нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі, пасол сейма Польшчы першай кадэнцыі (1922—1927), сябра Беларускага пасольскага клюба.


12 červienia 1895 naradziŭsia Leapold Rodzievič — biełaruski dramaturh, teatralny j nacyjanalny dziejač.

12 чэрвеня 1895 нарадзіўся Леапольд Родзевіч — беларускі драматург, тэатральны й нацыянальны дзеяч.


10 červienia 1723 hodu naradziŭsia Francišak Paprocki — jezuit, filozaf, aśvietnik, adzin z vydaŭcoŭ vilenskich «Palityčnych kalandaroŭ», zasnavalnik, vydaviec i redaktar štotydniovika «Litoŭski kurjer».

10 чэрвеня 1723 году нарадзіўся Францішак Папроцкі — езуіт, філёзаф, асьветнік, адзін з выдаўцоў віленскіх «Палітычных каляндароў», заснавальнік, выдавец і рэдактар штотыднёвіка «Літоўскі кур’ер».


10 červienia 1794 u Horadni ŭtvoranaja Centralnaja deputacyja Vialikaha Kniastva Litoŭskaha — vykanaŭčy orhan paŭstańnia 1794.
Na fota: Statut VKŁ 1588 hodu.

10 чэрвеня 1794 у Горадні ўтвораная Цэнтральная дэпутацыя Вялікага Княства Літоўскага — выканаўчы орган паўстаньня 1794.
На фота: Статут ВКЛ 1588 году.


10 červienia 1792 hodu ŭ chodzie vajny Rasiei z Rečču Paspalitaj, u bitvie pad Stoŭpcami vojska Rečy Paspalitaj zdabyła pieramohu nad rasiejcami.

10 чэрвеня 1792 году ў ходзе вайны Расеі з Рэччу Паспалітай, у бітве пад Стоўпцамі войска Рэчы Паспалітай здабыла перамогу над расейцамі.


Radziviły — mahnacki rod hierbu «Truby», najbujniejšy ŭ Vialikim Kniastvie Litoŭskim. Pradstaŭniki rodu zajmali najvyšejšyja dziaržaŭnyja administracyjnyja j vajskovyja pasady. Rod Radziviłaŭ — bujnyja ziemleŭładalniki, jakija svaim ekanamičnym značeńniem u siaredzinie XVI — pieršaj pałovie XVIII stahodździaŭ zajmali 1-je miesca siarod mahnataŭ Vialikaha Kniastva Litoŭskaha. Radziviły mieli ŭłasnyja fartecyi z załohami — Niaśviž, Biržy, Kiejdany, Mir, Lubču j inšyja. Za časami roskvitu ŭ XVII stahodździ Radziviłam naležali 23 zamki, 426 miestaŭ i miastečak, 2032 majontki zvyš 10 000 viosak u Vialikim Kniastvie Litoŭskim i za miažoj.
Na fota: pradstaŭniki z rodu Radzivilaŭ.


Радзівілы —
магнацкі род гербу «Трубы», найбуйнейшы ў Вялікім Княстве Літоўскім. Прадстаўнікі роду займалі найвышэйшыя дзяржаўныя адміністрацыйныя й вайсковыя пасады. Род Радзівілаў — буйныя землеўладальнікі, якія сваім эканамічным значэньнем у сярэдзіне XVІ — першай палове XVІІІ стагодзьдзяў займалі 1-е месца сярод магнатаў Вялікага Княства Літоўскага. Радзівілы мелі ўласныя фартэцыі з залогамі — Нясьвіж, Біржы, Кейданы, Мір, Любчу й іншыя. За часамі росквіту ў XVІІ стагодзьдзі Радзівілам належалі 23 замкі, 426 местаў і мястэчак, 2032 маёнткі й звыш 10 000 вёсак у Вялікім Княстве Літоўскім і за мяжой.
На фота: прадстаўнікі роду Радзівілаў




6 červienia 1934 hodu pamior Branisłaŭ Ihnatavič Epimach-Šypiła — dziejač biełaruskaj kultury, vydaviec, falkłaryst, movaznaviec, litaraturaznaviec.

6 чэрвеня 1934 году памёр Браніслаў Ігнатавіч Эпімах-Шыпіла — дзеяч беларускай культуры, выдавец, фалькларыст, мовазнавец, літаратуразнавец.


6 červienia 1569 hodu pamior Juryj Alaksandravič Chadkievič — dziaržaŭny dziejač VKŁ, kaštalan trocki, krajčy litoŭski, stolnik litoŭski, starosta bielski, ašmianski j puński. Supraćstajaŭ Lublinskaj unii.

6 чэрвеня 1569 году памёр Юрый Аляксандравіч Хадкевіч — дзяржаўны дзеяч ВКЛ, кашталян троцкі, крайчы літоўскі, стольнік літоўскі, староста бельскі, ашмянскі й пуньскі. Супрацьстаяў Люблінскай уніі.


6 červienia 1664 hodu adbyłasia Bitva pad Viciebskam — epizod vajny Rasiei z Rečču Paspalitaj 1654—1667 hadoŭ, pieramožnaje dla vialikalitoŭskaha boku bajavoje sutyknieńnie z maskoŭskim vojskam.
Na fota: Viciebsk u siaredzinie XVII st.

6 чэрвеня 1664 году адбылася Бітва пад Віцебскам — эпізод вайны Расеі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў, пераможнае для вялікалітоўскага боку баявое сутыкненьне з маскоўскім войскам.
На фота: Віцебск у сярэдзіне XVІІ ст.


Biełavie‌skaja pu‌šča — adzin z samych starych zapaviednych lasnych masivaŭ Eŭropy, najbujniejšy astatak reliktavaha pieršabytnaha raŭninnaha lesu, jaki ŭ dahistaryčny čas ros na terytoryi Eŭropy. U 1992 hodzie rašeńniem JuNESKO Dziaržaŭny nacyjanalny park «Biełavieskaja pušča» ŭklučany ŭ Śpis Suśvietnaj spadčyny čałaviectva. U 1993 hodzie jamu prysvojeny status bijasfernaha zapaviednika.

Белаве‌ская пу‌шча — адзін з самых старых запаведных лясных масіваў Эўропы, найбуйнейшы астатак рэліктавага першабытнага раўніннага лесу, які ў дагістарычны час рос на тэрыторыі Эўропы. У 1992 годзе рашэньнем ЮНЭСКО Дзяржаўны нацыянальны парк «Белавеская пушча» ўключаны ў Сьпіс Сусьветнай спадчыны чалавецтва. У 1993 годзе яму прысвоены статус біясфэрнага запаведніка.


5 červienia 1948 hodu ŭ Zachodniaj Niamieččyny adbyŭsia źjezd, na jakim była zasnavana Biełaruskaja aŭtakiefalnaja pravasłaŭnaja carkva za miažoj.

Na fota : Katedra Litoŭskaj mitrapolii ŭ Navahradku, 1856 h.

5 чэрвеня 1948 году ў Заходняй Нямеччыне адбыўся з’езд, на якім была заснавана Беларуская аўтакефальная праваслаўная царква за мяжой.

На фота : Катэдра Літоўскай мітраполіі ў Наваградку, 1856 г.


5 červienia 1919 hodu ŭ Vilni vyjšaŭ pieršy numar «Biełaruskaha žyćcia» pad redakcyjaj F. Alachnoviča.

«Biełaruskaje žyćcio» — hramadzka-palityčny j litaraturny časopis nacyjanalna-demakratyčnaha kirunku. Vydavaŭsia z červienia 1919 u Vilni, z śniežnia 1919 da sakavika 1920 u Miensku na biełaruskaj movie łacinkaj i ź vieraśnia 1919 kirylicaj jak ilustravany štotydniovik nierehularnaj peryjadyčnaści.

5 чэрвеня 1919 году ў Вільні выйшаў першы нумар «Беларускага жыцьця» пад рэдакцыяй Ф. Аляхновіча.

«Беларускае жыцьцё» — грамадзка-палітычны й літаратурны часопіс нацыянальна-дэмакратычнага кірунку. Выдаваўся з чэрвеня 1919 у Вільні, з сьнежня 1919 да сакавіка 1920 у Менску на беларускай мове лацінкай і зь верасьня 1919 кірыліцай як ілюстраваны штотыднёвік нерэгулярнай пэрыядычнасьці.


3 červienia 1935 hodu naradziŭsia Vasil Zujonak — biełaruski piśmieńnik, paet, pierakładnik, litaraturaznaŭca j krytyk. Staršynia Źviazu biełaruskich piśmieńnikaŭ (1990—1998). Kandydat filalahičnych navuk. Laŭreat Litaraturnaj premii imia Janki Kupały (1982 hod, za paemu «Maŭčańnie travy»).

3 чэрвеня 1935 году нарадзіўся Васіль Зуёнак — беларускі пісьменьнік, паэт, перакладнік, літаратуразнаўца й крытык. Старшыня Зьвязу беларускіх пісьменьнікаў (1990—1998). Кандыдат філялягічных навук. Ляўрэат Літаратурнай прэміі імя Янкі Купалы (1982 год, за паэму «Маўчаньне травы»).


3 červienia 1863 hodu adbyłasia Miłavidzkaja bitva pamiž carskim vojskam i paŭstancami Kastusia Kalinoŭskaha. U vyniku pieramoha była zdabyta paŭstancami.
Na fota: Kaplica pabudavanaja ŭ 1933 h. ŭ honar paŭstancaŭ Kalinoŭskaha.

3 чэрвеня 1863 году адбылася Мілавідзкая бітва паміж царскім войскам і паўстанцамі Кастуся Каліноўскага. У выніку перамога была здабыта паўстанцамі.
На фота: Капліца пабудаваная ў 1933 г. ў гонар паўстанцаў Каліноўскага.


Słuckija pajasy — vyraby ručnoha tkactva ŭ Vialikim Kniastvie Litoŭskim, element tradycyjnaha paradnaha mužčynskaha stroju šlachty. Nazva pachodzić ad nazvy horada Słuck u Biełarusi, dzie ich tkali na manufaktury šaŭkovych pajasoŭ. Pojas ličyŭsia prykmietaj vysakarodnaha pachodžańnia j jaho najaŭnaść pakazvała na dabrabyt uładalnika, pajasy mieli vialiki košt i pieradavalisia ŭ spadčynu.

Слуцкія паясы — вырабы ручнога ткацтва ў Вялікім Княстве Літоўскім, элемэнт традыцыйнага параднага мужчынскага строю шляхты. Назва паходзіць ад назвы горада Слуцк у Беларусі, дзе іх ткалі на мануфактуры шаўковых паясоў. Пояс лічыўся прыкметай высакароднага паходжаньня й яго наяўнасьць паказвала на дабрабыт уладальніка, паясы мелі вялікі кошт і перадаваліся ў спадчыну.


1 červienia 1918 hodu u Miensku pačaŭsia źjezd biełaruskaha katalickaha duchavienstva. U arhanizacyjny kamitet Źjezdu ŭvajšli Lucyjan Chviećka, Vincent Hadleŭski, Alaksandar Astramovič (Andrej Ziaziula), Francišak Budźka j Andrej Cikota.

1 чэрвеня 1918 году у Менску пачаўся зьезд беларускага каталіцкага духавенства. У арганізацыйны камітэт Зьезду ўвайшлі Люцыян Хвецька, Вінцэнт Гадлеўскі, Аляксандар Астрамовіч (Андрэй Зязюля), Францішак Будзька й Андрэй Цікота.


1 červienia 1298 hodu adbyłasia bitva pad Korkhaŭzam — bitva ŭ Livonii pablizu Korkhaŭza (sučasnaja Łatvija), kala vytokaŭ Trejdena, u jakoj źviaznaje vojska Ryhi j VKŁ pad kamandavańniem vialikaha kniazia Vicienia ŭziało značnuju pieramohu nad vojskam Inflanckaha ordena pad kamandavańniem łandmajstra Bruna. 8-ja ź bitvaŭ pamiž Livonskim ordenam i siłami Ryhi, ryskaha archiepiskapa j VKŁ u čas ryska-ordenskaha kanfliktu kanca 13 st. Siły bakoŭ viadomyja mała.
Na vidarysie: Teŭtoniec (źleva) i miečanosiec (sprava).

1 чэрвеня 1298 году адбылася бітва пад Коркгаўзам — бітва ў Лівоніі паблізу Коркгаўза (сучасная Латвія), каля вытокаў Трэйдэна, у якой зьвязнае войска Рыгі й ВКЛ пад камандаваньнем вялікага князя Віценя ўзяло значную перамогу над войскам Інфлянцкага ордэна пад камандаваньнем ландмайстра Бруна. 8-я зь бітваў паміж Лівонскім ордэнам і сіламі Рыгі, рыскага архіэпіскапа й ВКЛ у час рыска-ордэнскага канфлікту канца 13 ст. Сілы бакоў вядомыя мала. На відарысе: Тэўтонец (зьлева) і мечаносец (справа).


Якуб Колас
"Толькі стогне зямля..."

Толькі стогне зямля,
Толькі вецер шуміць,—
У нашым бедным краі
Усюды ночка ляжыць.

Што ж? Сцяліся, туман,
Покі восень стаіць:
Восень — свята тваё,
Ўсюды цемень ляжыць.

Не маўчы ж ты, сава,
Ў цёмным лесе гукай,
Ведай, ночка — не год,
Заварушыцца гай...

20 last posts shown.