ХАДАНОВІЧ | CHADANOVIČ


Channel's geo and language: Belarus, Belarusian
Category: Books


Сусветная літаратура і Беларусь
CHADANOVIČ у TikTok - tiktok.com/@chadanovic

Related channels  |  Similar channels

Channel's geo and language
Belarus, Belarusian
Category
Books
Statistics
Posts filter


21 траўня - Дзень салідарнасці з беларускімі палітвязнямі

На сённяшні дзень тысячы беларусаў і беларусак працягваюць знаходзіцца за кратамі па палітычных матывах. Сярод палітвязняў ёсць і літаратурныя дзеячы. Адмысловы выпуск на канале CHADANOVIČ тут:
➡️ https://www.youtube.com/watch?v=sW9NxWNU4us&t=3s

З ліпеня 2021 года рэжым узяў у закладнікі праваабаронцу і Нобелеўскага лаўрэата Алеся Бяляцкага. Відэа пра беларускага героя тут:
➡️ https://www.youtube.com/watch?v=lkjaHSRFLB4

Усім вязням, як мага хутчэй выйсці на свабоду!


▶️ Што выдаліла цэнзура і куды знікла другая рэдакцыя паэмы Якуба Коласа "Сымон-музыка"?

Новы выпуск на канале CHADANOVIČ

Мы, беларусы, любім Якуба Коласа, таму пагаворым сёння без цэнзуры пра нашага класіка і ягоную паэму “Сымон-музыка“.

Сёння расказваем:
- чаму ў помніка Сымону-музыку ў пальцах няма смыка;
- Што сталася з другой з трох рэдакцый паэмы;
- гісторыя стварэння твора і прычым тут Валадарка і эпас "Калевала";
- чаму паэму можна лічыць духоўнай аўтабіяграфіяй Коласа;
- як у паэта ў разлуцы з радзімай сфармаваўся сістэмны беларускі патрыятызм;
- што ў творы Коласа пацярпела ад цэнзарскіх нажніц;
- як да 100-годдзя першага выдання паэмы паўставала кніга “Сымон-музыка. Без цэнзуры“;
- два фіналы твора: якая версія стала найбольш актуальнай з цягам часу;
- коласаўскія персанажы ў сучаснай беларускай культуры: ад Рыжкова да Башлыкевіча.

🗯 Вось некалькі думак з відэа:

💡 Што пацярпела ад цэнзарскіх нажніц найперш? Пацярпела сфера рэлігійная. 65 мясцінаў, дзе згадваецца Бог, анёлы і іншыя рэлігійныя матэрыі, бязлітасна пайшлі пад нож. Другі напрамак цэнзурных правак звязаны з прысутнасцю ў ранняй версіі “Сымона-музыкі“ агрэсіўнай Расіі, якая нясе пагрозу, Расіі, якая разам з Польшчай падзяліла Беларусь напалам. Так, што сам Колас застаўся ў Менску, а ягоная маці – у Стоўбцах, з іншага боку мяжы. Калі ў трэцяй частцы паэмы Колас стварае свой галоўны лірычны водступ, які ператвараецца ў гімн Беларусі, беларусам, дзе ёсць усё: замілаванасць родным краем і яго прыродай, надзея на тое, што ўдасца зрабіцца не аб'ектам, а суб'ектам гісторыі, найбольш балючыя месцы, безумоўна, звязаныя з агрэсіяй суседзяў, і гэтаму не было шанцаў прайсці цэнзуру.

💡 Коласу вельмі істотна, каб гэтае "антыпапоўскае" і "антыксяндзоўскае" не пераблыталі з ваяўнічым атэізмам, не зрабілі з гэтага выснову пра нявер'е. Магчыма, Якуб Колас, які яшчэ ў турме, па згадках сына, добра навучыўся трымаць язык за зубамі, віртуозна карыстаўся эзопавай мовай, прапісвае тут усходні і заходні палітычны вектар. Там не столькі канкрэтныя папы і ксяндзы вінаватыя, а хутчэй такія з'явы, як русіфікацыя і паланізацыя – імперскія агрэсіі вялікіх краінаў-суседзяў. Колас сапраўды не робіць розніцы паміж Захадам і Усходам – хвостка раздае маральныя аплявухі і направа, і налева.

💡 Сымон-музыка – гэта сам Колас, а ягоная любая Ганна сімвалізуе маладую Беларусь, якая адраджаецца на світанку магчымага свабоднага жыцця. Галоўны антыгерой паэмы – Дамянік, які змагаецца за сэрца Ганны, а потым спрабуе яе згвалціць. Ганна цудам выратоўваецца, але адбываецца псіхалагічны надлом, і дзяўчына вар'яцее. Крытык Антон Адамовіч, прыслухоўваючыся да гучання імені “Дамянік“, чуе ў ім іншае слова – “Бальшавік“. Калі расшыфроўваць алегорыю такім чынам, гвалт адбываецца з боку савецкай улады, а Беларусь пасля надзеяў часу БНР 1918 года перажывае балючае расчараванне ў гэтых надзеях.

❤️ Чытаем творы Якуба Коласа, натхняемся мудрасцю і аптымізмам класіка, а таксама глядзім новы выпуск Андрэя Хадановіча. З вас падабайка, камент, шэр і падпіска:
➡️ https://youtu.be/nuFGk8thoS4


Forward from: Андрэй Хадановіч
Дзесяць год таму сышоў Зьміцер Сідаровіч.

Памяці

“Мочыць вусы пена цёмнага піва…”

навальнічны травень патанае ў леце
прарастаюць кветкі стужкі і вянкі
завісае памяць на тваім куплеце
тапалёвым пухам падаюць радкі

я далей катую памяць-самабранку
і яна такі мне вобраз выдае
ля ўнівэрсытэту проста каля ганку
барадаты рыцар уначы пяе

хтось адной далоняй з пляшкі выбіў корак
ты сьпяваў гадзіну а магчыма й тры
панабегла зорак чалавек пад сорак
і прыблізна столькі ж слухала ўгары

памачалі ў піве песеньку на кухні
я казаў паправіць ты казаў: пасьля
ападае пена ў недапітым кухлі
тапалёвым пухам падае зямля


135 гадоў таму была ўпершыню ананімна апублікавана паэма "Тарас на Парнасе" 🤩

Твор быў надрукаваны ў прыватнай газеце "Минский листок". Спачатку паэму прыпісвалі Вінцэнту Дуніну-Марцінкевічу, але даследчык Генадзь Кісялёў даказаў, што яе аўтар – Канстанцін Вераніцын (падрабязней пра гэту гісторыю 👉 тут).

"Тарас на Парнасе" можна лічыць першым “псыхадэлічным“ творам беларускай літаратуры. Паэма паўстала “партызанскім бунтам“ супраць расейскага абсалютызму і імперыялізму.

Пачытаць твор анлайн можна тут:
https://knihi.com/Kanstancin_Vieranicyn/Taras_na_Parnasie.html

А паслухаць аўдыякнігу тут:
https://www.youtube.com/watch?v=VNiyxdLf_os

📸 На фота: валун з мемарыяльнай дошкай, прысвечаны паэме "Тарас на Парнасе" каля краязнаўчага музея ў Гарадку, што на Віцебшчыне.


А ці чулі вы калі-небудзь вершы Мойшэ Кульбака ў арыгінале? 📝

Бліскучы перакладчык Сяргей Шупа ў новым выпуску чытае на ідышы першы знакаміты тэкст Кульбака пад назвай “Зорачка“ (Šterndl), а Андрэй Хадановіч агучвае верш па-беларуску.

Глядзім новае відэа пра геніяльнага Мойшэ Кульбака і яго яскравы гарадскі раман пра наш Менск «Зэлмэняне»:
➡️ https://youtu.be/zPwnsvrv8MU


▶️ БССР - білет у адзін канец: Мойшэ Кульбак геніяльна пра габрэйскі Мінск і Беларусь у кнізе "Зэлмэняне"

Новы выпуск на канале CHADANOVIČ

Пагаворым пра беларускага яўрэйскага літаратара Мойшэ Кульбака і яго раман пра Менск "Зэлмэняне".

Сёння расказваем:
- жыццёвы шлях Мойшэ Кульбака: Коўня-Менск-Берлін-Вільня-Менск;
- чаму літаратар пакінуў Вільню і абраў савецкую Беларусь;
- як паўставалі беларускія пераклады рамана "Зэлмэняне" ("Зэльманцы");
- чаму "Зэлмэняне" – гэта проза паэта;
- як у кнізе апісваецца Менск амаль 100-гадовай даўніны;
- хто робіцца правобразамі персанажаў рамана "Зэлмэняне";
- чаму паэма "Райсн" (Беларусь) – гэта шчымлівае прызнанне ў любові да роднай зямлі;
- што здарылася з сям'ёй Кульбака пасля арышту і смерці аўтара;
Бонус. Чытанне верша Кульбака на ідыш ад перакладчыка Сяргея Шупы.

🗯 Вось некалькі думак з відэа:

💡 Нідзе, як у Вільні, Кульбака не будуць так насіць на руках, сведчаннем чаго робіцца яго развітальная вечарына ў 1928 годзе. У Фолькстэатры набіваецца 2000 чалавек пры 500 прададзеных білетах. Потым у неафіцыйнай частцы Кульбак прамаўляе тост, дзе выказвае незадаволенасць віленскім асяроддзем. Ён не адчуў сябе да канца сваім у польскай Вільні, таму выбар Кульбака – савецкая Беларусь. Выбар фатальны, але ў пэўным сэнсе непазбежны. У савецкую Беларусь аўтара цягнула з некалькіх прычын: там жыла яго шырэйшая сям'я (бацька, браты і сястра), там у Кульбака была патэнцыйна максімальная колькасць чытачоў, і ён мог жыць з літаратуры. Нагадваю, Беларусь – адзіная рэспубліка, дзе родная мова Кульбака была дзяржаўнай. Ідыш – адна з чатырох афіцыйных моваў БССР на той час.

💡 Згадваюць, што Кульбак быў не толькі дасціпны, але і востры на язык. Яго жарты маглі быць злымі. Ёсць такая згадка. У більярднай на Кульбака насядае малады графаман і працягвае яму на азнаямленне сувой сваіх літаратурных твораў. Кульбак чытае, а потым кажа, вытрымаўшы паўзу: "У вас прыгожы почырк, малады чалавек".

💡 З аднаго боку, такая далёкая і экзатычная для сённяшняга славянскага вуха мова ідыш, а з іншага боку, не было ў нас суседзяў і паплечнікаў бліжэйшых, чым яўрэі беларускага "Ідышлэнду". І Мойшэ Кульбак, безумоўна, наш, і мы найбліжэйшыя нашчадкі, якія мусяць ведаць пра пісьменніка і яго культуру.

💡 Кожны новы пераклад і кожны ўсплёск нашага інтарэсу да фактычна нашай міжваеннай літаратуры – гэта крок супрацьдзеяння культурнай каланізацыі Беларусі. Чаму я так кажу? Бо помню старую формулу, чым Еўропа адрозніваецца ад сваёй усходняй суседкі: Еўропа – гэта максімум разнастайнасці на мінімуме тэрыторыі. Наш усходні агрэсіўны сусед спрабуе зрабіць даслоўна супрацьлеглае.

❤️ Вяртаем сабе нашу культурную прастору, баронім сваё, глядзім новы выпуск Андрэя Хадановіча, ставім падабайкі і дзелімся відэа з сябрамі і сяброўкамі:
➡️ https://youtu.be/zPwnsvrv8MU


141 год таму нарадзіўся беларускі пісьменнік Янка Маўр 💥

«Маўр зрабіў сваю справу, маўр можа ісці». Паводле ўспамінаў, менавіта так настаўнік Іван Фёдараў любіў казаць па заканчэнні заняткаў з вучнямі.

Такім чынам, у беларускай літаратуры нарадзіўся самы экзатычны псеўданім, які адсылае нас да заняволенай у той час Афрыкі, краіны якой марылі здабыць сваю незалежнасць. Атрымалася цудоўнае спалучэнне салідарнасці з беларускасцю – імя Іван перароблена на Янку.

У выніку Янка Маўр робіцца культавай фігурай у беларускай літаратуры, адным з заснавальнікаў прыгодніцкага і навукова-пазнавальнага жанру і дзіцячай прозы ўвогуле.

Бадай, самым вядомым творам аўтара стала аповесць "Палескія рабінзоны", галоўныя героі якой становяцца люстэркам савецкага грамадства, якое з указкі Сталіна і яго НКУС пачынае паранаідальны пошук ворагаў народа. Усё гэта адбываецца на фоне выкшталцонага апісання беларускай прыроды.

Падрабязней пра прыгодніцкую аповесць "Палескія рабінзоны" і біяграфію Янкі Маўра, у якую ўваходзіць нават арышт за ўдзел у з'ездзе беларускіх настаўнікаў, можна даведацца ў адмысловым відэа на канале CHADANOVIČ:
👉 https://youtu.be/nhJKei7MORg


100 гадоў таму нарадзіўся бард і паэт Булат Акуджава 🌟

Дата народзінаў паэта, як і дата смерці яго равесніка і сябра Васіля Быкава (22 чэрвеня), вельмі сімвалічная, бо вайна чырвонай ніткай праходзіць праз усю творчасць абодвух. Найлепшыя творы пра вайну — амаль заўжды глыбока антываенныя, і акуджаваўскія творы, як і быкаўскія, — яскравае таму сведчанне.

Андрэй Хадановіч зрабіў адмысловы артыкул з нагоды юбілею на сайце “Будзьма Беларусамі“, дзе распавядае, чаму ў песні пра “дзясяты батальён“ не ўсё так проста і афіцыйна-гераічна, а таксама тлумачыць, навошта перакладаць на беларускую мову тое, што і так цалкам зразумелае і добра вядомае па-руску.

Напрыканцы ваш чакае падборка беларускіх перакладаў Андрэя Хадановіча вершаў і песень Булата Акуджавы.

Чытаць тэкст тут:
➡️ https://budzma.org/news/da-100-goddzya-bulata-akudzhavy.html

Глядзець выпуск пра Булата Акуджаву на канале CHADANOVIČ можна па спасылцы:
👉 https://youtu.be/LI7iXlsYiu4


Пераможцай прэміі Анемпадыстава стала дызайнерка Яна Галушка за вокладку кнігі VEHA “Людзі лесу“ 🏆

Як піша @PENBelarus, журы абгрунтавала ўзнагароду так:

За майстэрскую перадачу ідэі, зместу і вартасці выдання, што падымае цэлы пласт беларускай мінуўшчыны, праз гарманічнае спалучэнне мадэрнісцкага знака, шрыфту, геаметрычнай формы і фатаграфічнай выявы.


Візуальна пагартаць кнігу можна тут:
👉 https://www.youtube.com/watch?v=z0gTvTpAckU

Нагадаем, што прэмія імя Міхала Анемпадыстава ўручаецца за найлепшую кніжную вокладку года. Выпуск пра вялікага дызайнера і паэта глядзіце па спасылцы:
👉 https://youtu.be/Yok_VIHa6OU


Культавы бард і геніяльны паэт Булат Акуджава быў перакананым пацыфістам, які ведаў, што нясе з сабой вайна 🕊

Таму ў 1968 годзе жорстка асудзіў уварванне савецкіх войскаў у Чэхаславакію і напісаў верш па тых падзеях, які актуальны і для сённяшняга пуцінскага рэжыму, які развязаў крывавую вайну супраць Украіны.

Андрэй Хадановіч чытае гэты тэкст ва ўласным перакладзе, а таксама распавядае пра антываенную творчасць Булата Акуджавы. Глядзім па спасылцы:
➡️ https://youtu.be/LI7iXlsYiu4


▶️ АКУДЖАВА: супраць "рускага свету" і вайны, сяброўства з Быкавым і ў чым сувязь з Беларуссю

Новы выпуск на канале CHADANOVIČ

9 траўня выбітнаму паэту і празаіку Булату Акуджаву споўніцца 100 гадоў. У гэты ж дзень, звычайна, адбываецца чарговы ўсплёск "победобесия" з парадамі і “Можам паўтарыць“, які, на жаль, закране і Беларусь, таму пагаворым пра моцную антываенную творчасць культавага барда.

Сёння расказваем:
- чаму творчасць Акуджавы стала глытком свежага паветра сярод савецкага ваеннага пафасу;
- як узнікалі беларускія пераклады песень Акуджавы ад Барадуліна, Баршчэўскага, Сокалава-Воюша, Шчура і Хадановіча;
- сямейная трагедыя Акуджавы: як у сям'і зацятых бальшавікоў вырас непахісны пацыфіст;
- Акуджава і вайна: шокавы досвед фронту ў 17 гадоў, асуджэнне ўварвання савецкіх войск у Чэхаславакію і падтрымка Чачні;
- як акцёр Гасцюхін дэманстратыўна разбіў кружэлку з песнямі Акуджавы падчас яго прыезду ў Менск;
- чым Булат Акуджава блізкі да свайго сябра Васіля Быкава;
- як паўставаў выбухны празаічны дэбют аўтара – аповесць “Будзь здароў, шкаляр“;
- як беларускі рэжысёр Матыль супрацоўнічаў з Акуджавам: ад саўндтрэкаў да фільму паводле твора;
- жыццё як вінаробства: як стваралася знакамітая “Грузінская песня“ Акуджавы.

🗯 Вось некалькі думак з відэа:

💡 Булат Акуджава быў сярод падпісантаў “Ліста сарака двух“, як і яго равеснік і добры сябар Васіль Быкаў, падпісантаў ліста, якія асуджалі спробу камуністычнага рэваншу і падтрымалі ўладу, якая здушыла мяцеж у Белым доме ў 93-м. Тады Акуджава ў Расіі з масавага любімчыка адразу ператварыўся ў ахвяру праклёнаў. Патокі бруду паліліся ў бок творцы з вуснаў шматлікіх аматараў “Можам паўтарыць“ і апалагетаў расійскай велічы. За што? За тое, што Акуджава не хаваў сваіх поглядаў. Ён адразу жахнуўся з таго, што ў Расіі пачало ісці наўзамен: гэты ўра-патрыятызм, гэты шавінізм, гэтая імперскасць, патрыятызм, які Акуджава наўпрост назваў пачуццём “нізменным“: “Патрыятызм і ў кошкі ёсць“, – гэта каментар Акуджавы. Гаворка не пра тых патрыётаў, якія бароняць сваю культуру і ідэнтычнасць, а пра тых, якія пашыраюць свой рускі свет.

💡 [з песні Булата Акуджавы ў перакладзе Андрэя Хадановіча “Старая салдацкая песня“]
У магіле брацкай вечнае жытло
З хвояй вартавою ў вечным плачы:
Больш ня чуюць болю і ў душы – сьвятло,
І нароспаш вочы па-дзіцячы.


Гэтая песня з'явілася ў 1973-м – у год майго нараджэння. Бацькоўская пласцінка пазбавіла мяне выбару: я рос пад песні Акуджавы, ведаў гэты тэкст на памяць, ведаў гэтую песню ў версіі, скарочанай на страфу. З цэнзурнага гледзішча не было страфы пра брацкія магілы, што адразу інакшыла ўвесь вобраз. “Спіце сабе, хлопцы“ – гэта пра што? Мне бачыліся стомленыя ваяры ў акопах, а героі акуджаваўскай песні ўжо адваяваліся.

💡 [з песні Булата Акуджавы ў перакладзе Андрэя Хадановіча “Малітва Франсуа Віёна“]
Пакуль зямля яшчэ круціцца –
Божа, хай будзе так,
каб ахвочы да ўлады
ўладай нажэрся б усмак.
Дай перадышку шчодраму,
хай адпачне, хоць у сьне.
Каіну дай раскаяньня…
І не забудзь пра мяне.


Адзначаючы ўгодкі Булата Акуджавы, звернем увагу, што найлепшыя творы пра вайну (прынамсі з беларускага гледзішча) – заўсёды антываенныя, заўсёды пацыфісцкія, заўсёды такія, што чалавек жахнецца і вымавіць “Ніколі больш“, і нікому не прыйдзе ў галаву формула “Можам паўтарыць“. Такім быў народны пісьменнік Васіль Быкаў, такім быў і Булат Акуджава.

❤️ Глядзім выпуск-канцэрт Андрэя Хадановіча, які спявае Булата Акуджаву ў беларускіх перакладах, ставім падабайкі і дзелімся відэа з сябрамі і сяброўкамі:
➡️ https://youtu.be/LI7iXlsYiu4


Хрыстос уваскрос!

Хрыстос прызямліўся ў Берасьці,
на самай мяжы эРБэ.
Расьце трава – і табе расьці,
і цуды рабіць – табе.

Хрыстос прызямліўся ў Горадні,
ня кажучы аб Гародні,
і ўсе жывыя – зь яго радні,
а мёртвы – яшчэ несьмяротней.

Хрыстос прызямліўся ў Смаргоні,
Нясьвіжы й Старых Дарогах,
і бэз – прадвесьнік ягоны,
і глог – у яго прароках.

Хрыстос прызямліўся ў Зэльве,
у Слоніме і Залесьсі –
і ксёндз запільвае сэлфі,
і бацюшка ў кадр залезе.

Хрыстос прызямліўся ў Гомелі,
у Ракаве ды Івянцы –
і ўсё, што людзі багомілі,
зьлятае, як дзьмухаўцы.

І, верачы праўдзе й байкам,
нібы пілот з карабля,
глядзіш, як сьвяточным яйкам
па небе плыве зямля.

Андрэй Хадановіч
Вялікдзень 2019, “Школа травы”


Video is unavailable for watching
Show in Telegram
Як зацікавіць і паглыбіць чытача ў атмасферу кнігу? Як знайсці дадатковыя магчымасці для прасоўвання твора? Адказ ёсць – буктрэйлер 📽🎞

Гэта кароткі відэаролік па матывах кнігі, закліканы заінтрыгаваць чытача. Такім спосабам вырашылі пайсці рэжысёр Змiцер Вайноўскi і кампанія “Будзьма Беларусамі“, якія ў 2014 годзе зрабілі першы ў Беларусі прафесійны буктрэйлер паводле апавядання Міхася Стральцова “Смаленне вепрука”.

Галоўныя ролі ў відэа выканалі пісьменнік Альгерд Бахарэвіч і культуролаг Максім Жбанкоў.

Запрашаем перанесціся ў 1973 год і паспрабаваць разабрацца ў загадкавым свеце Міхася Стральцова. Глядзім буктрэйлер тут:
➡️ https://vimeo.com/85716597

Чытаць апавяданне “Смаленне вепрука“ можна тут:
➡️ https://budzma.org/news/mikhas-stralcow-smalyennye-vyepruka.html

Глядзім новы выпуск пра Міхася Стральцова на канале CHADANOVIČ па спасылцы:
👉 https://youtu.be/nCRFmtwBg3A


Video is unavailable for watching
Show in Telegram
Андрэй Хадановіч у новым выпуску пра Міхася Стральцова чытае медытатыўны верш класіка "Пад шоргат кропель дажджавых" 💧

📝 Ці можна 6 гэтых слупкоў перавесці ў вялікую размову? Адказ ёсць у лекцыі паэта Алеся Разанава, які ўважліва разбірае тэкст Стральцова і прыходзіць да высновы, што адпачатку верш вымаўляўся душою, а найпасля вымавіўся ў словах.

Чытаць тут:
👉 https://fly-uni.org/stati/ales-razana%D1%9E-zacemki-z-telefonnaj-budki/

Глядзім новае відэа пра вялікага майстра Міхася Стральцова па спасылцы:
➡️ https://youtu.be/nCRFmtwBg3A


“Іліяда“ Гамера ўпершыню пабачыла свет у беларускім перакладзе 📖

Выдавецтва "Энцыклапедыкс" выдала першы том легендарнай паэмы, які ўключае 12 з 24 песень твора.

Пераклад са старагрэцкай мовы здзейсніў філолаг і рэдактар Лявон Баршчэўскі. Ён таксама перакладаў “Лісістрату“ Арыстафана (выпуск 👉 тут) і “Антыгону“ Сафокла (выпуск 👉 тут).

Неўзабаве кнігу можна будзе набыць на kniger.by з перасылкай па ўсім свеце, а ў Менску твор даступны ў ГЦ “Купалаўскі“ (ралеты 41-42) і “Акадэмкнізе“ (пр. Незалежнасці, 72).


▶️ Загадка Міхася Стральцова: любімы Багдановіч, майстар з пакалення Барадуліна, вёска і горад - разам

Новы выпуск на канале CHADANOVIČ

Пагаворым пра аднаго з самых недаацэненых беларускіх класікаў, майстра нашай літаратуры Міхася Стральцова, ягоную шэдэўральную прозу, паэтыку і эсэістыку.

Сёння расказваем:
- чаму Стральцоў стаіць асобна сярод беларускіх класікаў свайго часу;
- незвычайны шлях літаратара: як Стральцоў развітаўся з прозай і перайшоў да паэзіі;
- “памочнікі смерці“: як алкаголь паўплываў на жыццё і творчасць аўтара;
- чаму кожны новы зборнік паэзіі Стральцова робіцца ўсё больш трагічным;
- як і навошта Стральцоў паэтызаваў халадзільнік;
- тэма гораду і вёскі ў літаратуры пісьменніка: як апавяданне “Сена на асфальце“ максімальна выразна паказала працэс і праблемы ўрбанізацыі ў Беларусі;
- што агульнага паміж Стральцовым і Багдановічам;
- як паўставаў міжнародны фестываль памяці Стральцова “Вершы на асфальце“.

🗯 Вось некалькі думак з відэа:

💡 Стральцоў належыць да так званага “філалагічнага пакалення“ – цэлага сузор'я бліскучых беларускіх аўтараў – крыху старэйшага за яго Караткевіча, Барадуліна, Бураўкіна, чыё дзяцінства прыпадае на вайну, а потым мінаюць часы сталінізму, настае адліга і можна нашмат болей, чым было дазволена тваім папярэднікам. Але і ў гэтым сузор'і Стральцова немагчыма пераблытаць, ён піша і існуе ў літаратуры так, як можа толькі ён сам. Крыху пазней, пішучы пра Багдановіча, Стральцоў сказаў пра яго так, як мог бы і пра сябе: “Ён ішоў з усімі, але крыху наперадзе альбо крыху збоч“.

💡 Кніга “Сена на асфальце“, загалоўнае апавяданне якой зрабілася чымсьці больш, чым проста назвай: увайшло ва ўсе крылатыя выразы, зрабілася мемам, максімальна выразіла цэлую гістарычную з'яву – перасяленне беларусаў з вёскі ў горад і тыя псіхалагічныя працэсы, якія суправаджаюць гэтае перасяленне, калі адрываешся ад аднаго берагу і неканчаткова прыстаеш да другога, калі ты апынаешся ў пэўным стане бяздомнасці – вось, можа быць, уласцівае слова, актуальнае для нас сёння: адчуванне экзістэнцыйнай бяздомнасці, пошук сапраўднага дома, дзе табе наноў зрабілася б утульна і дзе максімальна праясніўся б твой сэнс існавання. Прыкладна гэта шукаюць найлепшыя героі Стральцова розных пакаленняў і бэкграўнду ў апавяданні “Сена на асфальце“.

💡 Як філалагічнае пакаленне вуснамі Стральцова загойвала фантомныя болі беларусаў, яднаючы вёску і горад, сёння найлепшыя стральцоўскія творы абвастраюць нашае адчуванне дому. Адны з нас, як тыя закінутыя ў горад вяскоўцы, сёння параскіданыя па розных краінах, а тыя, хто жыве ў Беларусі, далібог, жывуць у краіне, якая моцна адрозніваецца на сёння ад нашых мрояў пра яе. Але, магчыма, Стральцоў належыць да той культуры, якая светлаю тугою лекуе раны, якая адказвае любоўю на нянавісць, якая яднае і спалучае нас, фізічна падзеленых і параскіданых.

❤️ Працягвайма разгадваць таямніцы вялікіх беларускіх творцаў, глядзім новы выпуск, ставім падабайкі і дзелімся відэа з сябрамі і сяброўкамі:
➡️ https://youtu.be/nCRFmtwBg3A


30 красавіка адбудзецца літаратурная дыскусія пад назвай “Вядзьмар: гісторыя феномена” ⚔️

Андрэй Хадановіч у межах праекту “Санаторый пад клепсідрай“ паразважае з галоўным польскім “ведзьмаразнаўцам“, даследчыкам творчасці Анджэя Сапкоўскага і мастацкага свету “Ведзьмара” Адамам Фламам на наступныя тэмы:

✅ Геральт з Рывіі: што зрабіла героя Сапкоўскага культавым і легендарным;
✅ як паўставалі бліскучыя апавяданні пра Ведзьмара і як узнікла задума вялікай Сагі пра яго;
✅ як у фэнтэзійны свет Сапкоўскага ўваходзяць праблемы расізму, экалагічная праблематыка і іншыя актуальныя пагрозы;
✅ як у “Часе ганьбы“ адлюстраваная тэма вайны і як у ім адбіваюцца падзеі польскай і сусветнай гісторыі ХХ ст.;
✅ якія існуюць экранізацыі “Ведзьмара“ і відэагульні паводле свету Сапкоўскага.

📆 Дата: 30 траўня
🕒 Час: 18:00BY/17:00PL

Далучайцеся да сустрэчы 👉 на старонцы Прасторы польскай культуры. Польская мова будзе суправаджацца беларускімі субцітрамі.


95 гадоў таму нарадзіўся лацініст і мовазнаўца Уладзімір Шатон 🌟

Ён ёсць аўтарам самага дакладнага перакладу "Песні пра зубра" з лаціны. Гэта адзіны на сённяшні дзень беларускі пераклад твора Міколы Гусоўскага, які захоўвае вершаваны памер арыгінала — элегічны двуверш.

З беларускай на лацінскую мову Шатон пераклаў паэму Якуба Коласа "Новая зямля".

Агулам перакладчык ведаў больш за 16 моваў.

Уладзімір Шатон памёр на 81-м годзе жыцця ў Менску ў 2009 годзе

Глядзім выпуск пра гісторыю стварэння выбітнай паэмы Міколы Гусоўскага "Песня пра зубра" на канале CHADANOVIČ:
➡️ https://youtu.be/IgbYA_pE06s


Глядзіце смела выпуск пра Дуніна-Марцінкевіча, беларускі класік больш не "экстрэміст" 🔥

Відэа тут: 👉 https://youtu.be/K7YLVo0l1fY

Двухтомнік Дуніна-Марцінкевіча выключылі са спісу "экстрэмісцкіх матэрыялаў" па вердыкту прэзідыума Гомельскага абласнога суда, якое адмяніла папярэдняе рашэнне Жыткавіцкага суда.

Такім чынам, Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч пабыў "экстрэмістам" з пункту гледжання ўладаў усяго паўгода.

Як адзначае берасцейская "Вясна", на дадзены момант гэта адзіны прыклад, калі рэжым адмяніў рашэнне аб прызнанні чаго-небудзь "экстрэмісцкімі матэрыяламі".


☢️ 38 гадоў таму, 26 красавіка 1986 года, адбылася самая жудасная тэхнагенная катастрофа ў чалавечай гісторыі аварыя на Чарнобыльскай АЭС.

Пра Чарнобыль пісалі шматлікія выбітныя беларускія літаратары свайго часу: Рыгор Барадулін, Уладзімір Някляеў, Яўгенія Янішчыц, Генадзь Бураўкін і многія іншыя.

Васіль Быкаў напісаў адзін з самых прачулых твораў пра Чарнобыль — аповесць "Ваўчыная яма" (чытаць ➡️ тут), а Нобелеўская лаўрэатка Святлана Алексіевіч — кнігу "Чарнобыльская малітва", у якой на працягу дзесяці гадоў гутарыла з сотнямі сведкаў аварыі: ад ліквідатараў да палітыкаў (чытаць у перакладзе Арлова ➡️ тут).

Падзеі Чарнобыля падштурхнулі Алеся Адамовіча да напісання адной з самых вядомых беларускіх кніг у жанры постапакаліптыкі “Апошняя пастараль”, у якой мадэлюецца сітуацыя, якая можа здарыцца пасля cycвeтнaгa ядзepнaгa бeдcтвa.

Сёння, калі на тэрыторыі Беларусі існуе ядзерная зброя, калі дзейнічае АЭС, якая была пабудавана і функцыянуе са шматлікімі парушэннямі, асабліва важна памятаць пра папярэджанні беларускіх класікаў.

Прапаноўваем паглядзець відэа Андрэя Хадановіча пра беларускіх і сусветных аўтараў, якія паказваюць, што можа здарыцца са светам у выніку атамнай катастрофы:
👉 https://youtu.be/AS2WDj3RsNc

20 last posts shown.