cybulinka.

@cblnq Like 2 MP

Пішу цікавосткі пра рознае. Адзіны аўтар @sabaczka
Channel's geo & Language
Belarus, Belarusian
Category
Education


Channel's geo
Belarus
Channel language
Belarusian
Category
Education
Added to index
14.10.2017 07:29
advertising
TGAlertsBot
Monitoring of keywords in channels and chats
SearcheeBot
Your guide in the world of telegram channels
Telegram Analytics
Subscribe to stay informed about TGStat news.
170
members
~86
avg post reach
~100
daily reach
~2
posts per day
50.6%
ERR %
0.19
citation index
Forwards & channel mentions
15 mentions of channel
0 post mentions
6 forwards
Harmidar
17 Nov 2019, 02:48
Harmidar
17 Nov 2019, 02:48
Белліт
29 Dec 2018, 23:01
29 Dec 2018, 21:42
Вікіпэдыя
25 Dec 2018, 12:12
24 Dec 2018, 13:30
23 Dec 2018, 10:52
Alenius.info
21 Dec 2018, 10:10
niekanał
2 Dec 2017, 02:53
PALCHYS
15 Nov 2017, 14:52
Paulyuknews@
28 Oct 2017, 00:39
Viadčyna.
20 Oct 2017, 19:28
Viadčyna.
9 Oct 2017, 00:55
Recent posts
Deleted
With mentions
Forwards
cybulinka. 3 Dec, 17:00
Спэцыялісты разабраліся ў прычынах трамбозу пасьля некаторых вакцын ад covid-19.

З пачаткам массавай вакцынацыі ад каронавіруснай інфэкцыі зьявіліся і выпадкі трамбозу ў некаторых людзей пасьля прышчэпкі. У выніку Эўрапейскае агенцтва лекавых сродкаў прызнала трамбоз рэдкім пабочным эфэктам вакцын AstraZeneca і Johnson&Johnson. Пазьней трамбозы зафіксавалі ў двух аргентынскіх пацыентаў пасьля вакцынацыі расейскім прэпаратам Спутник V, аднак механізм заставаўся невядомым.

Зараз медыкі высьветлілі, што адэнавірусы - чалавека і шымпанзэ - якія выкарыстоўваюцца ў якасьці вэктара, могуць зьвязвацца з трамбацытарным цытакінам PF4. У выніку імунная сыстэма блытае PF4 з чужародным адэнавірусам і сынтэзуе антыцелы (імунаглабуліны), спецыфічныя да яго. Па меркаваньні адмыслоўцаў, менавіта такія імунаглабуліны і выклікаюць трамбоз. Аднак варта адзначыць, што верагоднасьць такога пабочнага эфэкта невялікая: 1 выпадак на 10000 прышчэпленых.
Read more
cybulinka. 30 Nov, 17:37
Амэрыканскія навукоўцы сабралі з ствалавых клетак жабы структуры, якія могуць амаль бясконца капіраваць сябе.
«Жывыя робаты», зьнешне падобныя на персанажа відэагульні Pac-Man, могуць сабіраць адзіночныя ствалавыя клеткі ў клястар такой жа формы, які праз пяць дзён ужо сам зможа сабіраць свае копіі.

Раней такі спосаб самакапіраваньня ў клеткавых сыстэмах навукоўцы не назіралі.

Апісаны механізм не патрабуе аніякіх генных мадыфікацый - гэта звычайная кінематычная зьява, якая адбываецца праз наяўнасьць клеткак мігальнага эпітэлю на паверхні пакманаў.
Read more
cybulinka. 29 Nov, 16:56
Польскім навукоўцам удалося ўпершыню зьняць на відэа паляваньне белага мядзьведзя на паўночнага аленя. Звычайны рацыён белых мядзьведзяў (Ursus maritimus) складаецца з марскіх сысуноў – цюлені, маржы і інш. - а калі ежы мала, яны не гадзяцца любой дасяжнай жыўнасьці.
Менавіта таму паўночныя алені (Rangifer tarandus) адносна спакойна ўжываюцца побач з такімі драпежнікамі. Аднак польскія палярнікі заўважылі, што апошнім часам белыя мядзьведзі рэгулярна палююць на аленяў, і такія паводзіны могуць быць звязаныя са зьменамі ў навакольным асяродзьдзі.
Read more
cybulinka. 28 Nov, 16:13
Зонд Parker скончыў дзясятае зьбліжэньне з Сонцам. Гэтым разам ён апынуўся за 8.5 млн км ад фотасфэры, а хуткасьць была каля 163 км/с. Усяго падобных манеўраў заплянавана 24.

Parker вядзе вывучэньне Сонца з 2018 г., і ўжо паказаў структуру сонечнага ветра, а таксама вызначыў механізмы паскарэньня часьціц каля Сонца.
Read more
cybulinka. 25 Nov, 17:29
Шматразовы лёд.

Новы матэрыял распрацавалі навукоўцы ў Каліфорніі. Насамрэч гэта гідрагель, у якім 10% вады і 90% жэлатыны. Пры хатняй тэмпературы такі матэрыял мяккі і яму можна надаць любую форму, а калі замарозіць, то ён стане цьвёрдым і непразрыстым. Навукоўцы кажуць, што гэта экалягічная замена звычайнаму льду: кавалак гідрагелю можна выкарыстоўваць да 12 разоў.
cybulinka. 24 Nov, 14:40
Марсаход Curiosity даслаў на Зямлю неверагоднае фота чырвонай плянэты.

Зрабіў ён яго падчас сваёй апошняй (16.11) стаянкі на схіле гары Шарп. Першапачаткова фота чорна-белае, аднак шырыня ландшафту захапляе.
cybulinka. 24 Nov, 10:34
Нейрасетка адкрывае новыя экзаплянэты.

Касьмічны тэлескоп Kepler быў пабудаваны адмыслова для пошуку экзаплянэт. Сваю працу ён рабіў з 2009 па 2016 гады. За гэты час назьбіралася вялікая колькасьць дадзеных, якія працягвацюць вывучаць навукоўцы.

Звычайна астраномы шукаюць плянэты па-за межамі нашае сыстэмы мэтадам транзыта: адсочваюцца дробныя зьмены яскравасьці далёкіх зорак, калі паміж ёй і назіральнікам праходзіць плянэта. Зараз для гэтых мэтаў у NASA вырашылі выкарыстаць адмысловую нейрасетку ExoMiner. Яна працуе на супэркампутары Pleiades і здольная адрозьніць экзаплянэту ад памех ці іншых аб'ектаў. Аднак хоць нейрасетцы ўдалося знайсьці 301 новую плянэту, варта разумець, што яна не замяняе астраномаў, а дапамагае ім.

У будучыні ExoMiner плануюць выкарыстоўваць і для іншых астранамічных мэтаў.
Read more
cybulinka. 23 Nov, 18:05
У сэрцы знайшлі новы тып клетак, зьвязаных з рэгуляцыяй сэрцавага рытму.

Новым клеткам далі назву nexus glia (🟢на малюнку), а месьцяцца яны ў праводных шляхах - месцы, дзе найчасьцей выяўляюцца прыроджаныя парокі сэрца
Навукоўцы такія клеткі ўпершыю заўважылі ў рыбак Danio rerio, а праз некаторы час у сэрцах мышэй і чалавека.

Вопыты на рыбках паказалі, што пры выдаленьні nexus glia частата сэрцавых скарачэньняў значна павялічвалася, а калі геномна блякавалася іх разьвіцьцё, то сэрцавы рытм станавіўся блытаным.

Функцыі новых клетак пакуль невядомыя, але навукоўцы мяркуюць, што іх далейшае вывучэньне дапаможа ўдакладніць нашыя веды пра некаторыя захворваньні сэрца.
Read more
cybulinka. 23 Nov, 17:01
NASA зноў перанесла запуск касьмічнага тэлескопа «Джэймс Ўэб». На гэты раз непаладкі ў злучэньні з ракетай-носьбітам. Інжынэрам спатрэбіцца дадатковы час на вырашэньне праблемы. Новая дата запуску - 22 сьнежня бягучага году.
«Джэймс Ўэб» мусіць замяніць сабой тэлескоп «Хабл», калі ягоная праца будзе скончана.
cybulinka. 22 Nov, 12:25
Навукоўцы зрабілі матэрыю нябачнай.

Праменяваньне, паглынаньне і расьсеяньне сьвятла пэўным аб'ектам залежыць ад квантавых уласьцівасьцяў часьцінак у ягоным складзе. Такі факт пацьвярджае эфэкт падаўленьня расьсеяньня сьвятла ў халодным і шчыльным газе, прадказаны больш за 30 гадоў таму. У аснове такога эфэкту палягае прынцып Паўлі – дзьве элементарныя часьцінкі не могуць быць ў аднолькавым квантавым стане. Напрыклад, два квантава аднолькавых электрона не могуць знаходзіцца на адной атамнай арбіталі, яны абавязкова мусяць адрозьнівацца хоць чым. Аднак у выпадку празьмерна халоднага газу ў часьцінак не застаецца выбару, бо ўсе станы (з найменшымі імпульсамі) апынаюцца занятымі. Усё гэта вядзе да падаўленьня перадачы імпульса ад фатона да элементарнай часьцінкі, а праз гэта згаданыя вышэй працэсы не ідуць. То бок, рэчыва становіцца нябачным.

Экспэрымэнтальна спраўдзіць апісаную зьяву ўдалося тром групам навукоўцаў. Для гэтага яны бралі воблакі трох хімічных элемэнтаў (K, Sr, Li), фіксавалі ў адмысловых пастках, каб не разьляталіся, і ахалоджвалі амаль да -273,15 градусаў Цэльсія (абсалютны ноль), а ўжо потым прапускалі праз пастку з рэчывам сьвятло. У выніку ім удалося дамагчыся празрыстасьці рэчыва на 37% большай, чым пры хатняй тэмпературы.

У будучыні такі мэтад можа выкарыстоўвацца пры вырабе сьветлапаглынальных матэрыялаў для квантавых кампутараў, каб забясьпечыць захавальнасьць інфармацыі.

Спасылкі на артыкулы: першая, другая,трэцяя.
Read more
cybulinka. 20 Nov, 18:18
Цікавае пабочнае дзеяньне парацэтамола.

Парацэтамол – распаўсюджаны прэпарат ад болю і высокай тэмпературы. Знайсьці яго можна пад рознымі гандлёвымі маркамі і ў складзе шмат якіх прэпаратаў ад прастуды. Аднак яшчэ ў мінулым годзе пачалі зьяўляцца звесткі, што названае рэчыва можа прымусіць людзей ісьці на неабгрунтаваныя рызыкі. Акрамя таго, дзеяньне парацэтамола распаўсюджваецца на нэрвову сыстэму і кранае некаторыя псыхалягічныя працэсы, паніжаючы ўспрымальнасьць да крыўды, эмпатыю і кагнітыўныя функцыі.

Навукоўцы з Унівэрсытэта штата Агаё зладзілі шэраг досьледаў па вывучэньні ўплыву адной дозы парацэтамола (1000 мг) на паводзіны чалавека. Студэнты, а іх набралося больш за 500, былі падзеленыя на 2 групы: першай давалі лек, а другой – падманку. Удзельнікам досьледу прапаноўвалася "надзьмуць" балёнік на кампутары да максымальных памераў. За выкананьне заданьня студэнтам налічваліся віртуальныя грошы, а калі балёнік лопаўся, то ўся сума згарала.

Вынікі паказалі, што студэнты з першай групы значна часьцей ішлі на рызыку і гублялі ўсе грошы, а вось у кантрольнай групе паводзіны былі больш асьцярожнымі. Аўтары прыйшлі да высновы, што сувязь паміж прыёмам парацэтамола і выбарам большай рызыкі існуе, але тут ўся справа можа быць не ў самім парацэтамоле, а ў тым, што ён проста паніжае агульную трывожнасьць.
Read more
cybulinka. 20 Nov, 14:22
Хімікі знайшлі экалягічную альтэрнатыву плястыкавым блёсткам.
Новая тэхналёгія базуецца на выкарыстаньні цэлюлозы і структурнай афарбоўкі – аптычнай зьявы, пры якой наначасьцінкі ў пэўнай структуры падаюцца афарбаванымі пры поўнай адсутнасьці пігмэнтаў. Так адбываецца праз тое, што адлегласьці паміж элементамі структуры супадаюць з даўжынёй хвалі бачнага сьвятла, у выніку спэктар мяняецца пэўным чынам, і мы бачым адзін з колераў.

Аўтары паказалі, што прапанаваная імі тэхналёгія экалягічная і меней энэргаёмкая ў параўнаньні з традыцыйнымі спосабамі вырабу глітэраў. Ну, а самае галоўнае – такая тэхналёгія падыходзіць для прамысловага вырабу глітэраў.
Read more
cybulinka. 18 Nov, 19:14
Амэрыканскія навукоўцы распрацавалі мРНК-вакцыну ад хвароб, пераносчыкамі якіх зьяўляюцца кляшчы.

Новы прэпарат стымулюе ўтварэньне імунітэту да бялкоў сліны кляшча. Такім чынам клешч не можа доўга піць кроў і хутка адвальваецца ад сваёй ахвяры. Да таго ж на месцы ўкуса ўтвараецца прыпухласьць і чырвоная пляма, што дапамагае хутчэй заўважыць павукападобнага.

Вакцыну пакуль праверылі на марскіх сьвінках: 16 прышчапілі, 13 не. Потым усім пасадзілі інфікаваных кляшчэй. Праз 4 гадзіны ў вакцынаванай групы грызуноў «адвалілася» 80% кляшчоў, а праз 18 гадзін ў жывелін гэтай жа групы зьвіліся візуальныя прыкметы ўкусаў (гл. здымак).

Натуральна, што ў кантрольнай групе на месцах укусаў нічога не было, а кляшчы прысутнічалі на грызунах і праз 4 дні.

Прышчэпленыя марскія сьвінкі засталіся здаровымі.
Read more
cybulinka. 17 Nov, 21:42
«Ой».
Здымак году Comedy Wildlife Photography Awards.
Усіх фіналістаў глядзіце тут.
cybulinka. 17 Nov, 19:10
Вытворчасьць першаснага плястыку дасягнула максымуму.

Адмыслоўцы лічаць, што пасьля 2025 году яна пайдзе на спад праз актыўны ўдзел буйных кампаній у “зялёных” ініцыятывах. У справаздачы гаворыцца, што некаторыя брэнды ўжо скарацілі выкарыстаньне першаснага плястыку на 1,2% з 2019 г. А праз 4 гады чакаеца скарачэньне на 20%. Калі прагноз спраўдзіцца, то гэта дазволіць пазьбегнуць вытворчасьці 8 млн тон плястыку ў год і захаваць 40 млн бараляў нафты.
Read more
cybulinka. 17 Nov, 17:20
Вытворчасьць першаснага плястыку дасягнула максымуму.

Адмыслоўцы лічаць, што пасьля 2025 году яна пайдзе на спад праз актыўны ўдзел буйных кампаній у “зялёных” ініцыятывах. У справаздачы гаворыцца, што некаторыя брэнды ўжо скарацілі выкарыстаньне першаснага плястыку на 1,2% з 2019 г. А праз 4 гады чакаеца скарачэньне на 20%. Калі прагноз спраўдзіцца, то гэта дазволіць пазьбегнуць вытворчасьці 8 млн тон плястыку ў год і захаваць 40 млн бараляў нафты.
Read more
cybulinka. 16 Nov, 20:32
Таму навукоўцы з інстытутаў Нямеччыны вырашылі ў гэтым разабрацца. Падчас анлайн-досьледу ахвочым паказвалі сказы, толькі не цалкам, а па словах. Некаторыя словы былі замененыя адпаведным смайлікам. Калі чалавек зразумеў сказ (гэта потым правяралі дадатковымі пытаньнямі), то ён мог прагарнуць далей.

Апынулася, што большасьць людзей здолелі зразумець сказы з эмодзі, толькі ім на гэта спратрэбілася на 350 мс болей часу, чым на чытаньне стандартнага тэксту. Цікава, што гэтая розьніца павялічвалася да 900 мс, калі слова замянялі не наўпроставым адпаведным смайлікам, а падобным па сутнасьці, напрыклад, клавіятура - эмодзі 🔢.

Па меркаваньнях аўтараў, з гэтага можна зрабіць выснову, што смайлікі інтэрпрэтуюцца ў залежнасьці ад кантэкста. То бок, калі мы бачым прамую сувязь, то мазгі ўспрымаюць эмодзі як слова, а калі не - як малюнак.
Read more
cybulinka. 16 Nov, 20:32
Сёньня складана сабе ўявіць чат без смайлікаў. Кагосьці яны бянтэжаць, а хтосьці без іх жыць не можа. Аднак адмаўляць іх уплыў на культуру бессэнсоўна.

Вядома, што смайлікі могуць адпавядаць не толькі кантрэтным эмоцыям, але і рэчам. І трэба сказаць, што дагэтуль навукоўцы не надта вывучалі ўспрыманьне смайлікаў нашымі мазгамі: лічылася, што кожны смайлік мазгі “разглядаюць” як малюнак, а не як слова.
Read more
cybulinka. 16 Nov, 18:13
Лекары паведамілі пра другі выпадак натуральнага пазбаўленьня ад ВІЧ.

Сярод людзей з ВІЧ, ёсьць тыя, хто не прымае антырэтравірусныя прэпараты, а вірусная нагрузка ў іх не перавышае 50 часьцінак на мл. Такіх людзей 0,1-2% ад усіх інфікаваных. Вядома, дасьледнікі пільна вывучаюць механізмы, якія дазваляюць стрымліваць вірус у такіх выпадках.

Першым пацыентам, якому ўдалося пазбавіцца ад ВІЧ быў Цімаці Рэй Браўн. Ён не прымаў антырэтравірусную тэрапію, аднак яму рабілі перасадку ствалавых клетак.

У 2020-м годзе былі паведамленьні пра 67-гадовую пацыентку, з арганізма якой зьнік вірус без адмысловых прэпаратаў. Што праўда, пра яе дагэтуль мала інфармацыі.

Зараз навукоўцы паведамілі пра другі верагодны выпадак. 30-гадовая жанчына з Аргентыны пра дыягназ даведалася ў 2013-м годзе. За гэты час, як паведамляецца, яна прымала тэрапію толькі падчас цяжарнасьці цягам 6 месяцаў.

Па меркаваньні лекараў, арганізм пацыенткі здолеў сам справіцца з вірусам і цяпер ў 1 млрд клетак крыві не сустракаецца аніводнай прыкметы ВІЧ.

Цяпер лекары высьвятляюць падрабязнасьці таго, як так апынулася.
Read more
cybulinka. 15 Nov, 14:49
Ці можна выкарыстоўваць лекі, калі іх тэрмін прыдатнасьці скончыўся?

Часта пры неабходнасьці выпіць таблетку, напрыклад, ад галаўнога болю, можна заўважыць, што тэрмін прыдатнасьці сродка ў аптэчцы ўжо скончыўся. І хоць ў інструкцыі напісана «не выкарыстоўваць пасьля тэрміну прыдатнасьці», спакуса ўсё ж ёсьць. Але наколькі гэта бясьпечна?

Справа ў тым, што дата, якую мы бачым на ўпакоўцы з лекам, зьяўляецца вынікам шматлікіх тэстаў, якія ладзяцца яшчэ на стадыі атрыманьня ліцэнзій і дазволаў на продаж. Дасьледнікі захоўваюць лекі пры пакаёвай тэмпературы і ў лядоўні, а праз пэўны час правяраюць, ці захавалася дзеячае рэчыва. Вядома, кампаніі не могуць сачыць за лекамі вечна — звычайна назіраньні ідуць ад 6 да 24 месяцаў, а калі лекі працягваюць працаваць на момант завяршэньня тэстаў, навукоўцы проста абвяшчаюць, што тэрмін прыдатнасьці скончыўся. Такім чынам, тэрмін прыдатнасьці — гэта апошняя кропка, па якой у кампаніі ёсьць дадзеныя.

Аднак некаторыя дасьледваньні паказваюць, што кожны год на сьметнішча адпраўляецца неверагодная колькасьць прэпаратаў, якія яшчэ не страцілі сваю актыўнасьць. І гэта праблема наўрад ці вырашыцца ў бліжэйшы час.

На бясьпечнасьць і патэнцыйныя здольнасьці лечыва ўплывае шмат фактараў, якія скаладана адсачыць, таму фармаколягі раяць ўсё ж не выкарыстоўваць лекі пасьля сканчэньня тэрміну прыдатнасьці.

У выпадках, калі акрамя пратэрмінаванага прэпарату нічога болей няма, варта памятаць, што для некаторых лекаў, пасьля сканчэньня тэрміну прыдатнасьці, адзінай рызыкай можа быць тое, што яны не спрацуюць. Таму тэарэтычна ад галаўнога болю можна выпіць пратэрмінаваны прэпарат. Зусім іншы выпадак, калі гаворка ідзе пра пагрозу жыцьцю — тут без варыянтаў: пратэрмінаваныя лекі небясьпечныя.

Адкрытыя сыропы, суспэнзіі і іншыя выдкасьці катэгарычна нельга ўжываць пратэрмінаванымі.
Read more